Лаборатория виноделия

Საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესია. საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესიის იერარქია

Содержание статьи
  1. Კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს ისტორიული როლი
  2. Კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს ტერიტორიები
  3. Კონსტანტინოპოლის საპატრიარქო და რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია
  4. Კონსტანტინოპოლის ეკლესიის წინამძღვარი - პატრიარქი ბართლომე
  5. Საყოველთაო მართლმადიდებლობის ეკლესიები

კონსტანტინოპოლის პატრიარქი ბართლომე რუსეთს არაერთხელ ესტუმრა. მაგრამ 2018 წელს კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოსთან ევქარისტიული ზიარება შეწყდა. რა არის ახალი რომის ეკლესია - მსოფლიო საპატრიარქო?

ორიოდე სიტყვა კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს ისტორიულ როლზე და მის პოზიციაზე თანამედროვე მართლმადიდებლურ სამყაროში.

Კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს ისტორიული როლი

ქრისტიანული თემისა და საეპისკოპოსო კათედრის შექმნა კონსტანტინოპოლში (ახ. წ. 330 წლამდე - ბიზანტია) სამოციქულო დროიდან იღებს სათავეს. იგი განუყოფლად არის დაკავშირებული წმიდა მოციქულთა ანდრია პირველწოდებულისა და სტაქიის მოღვაწეობასთან (ეს უკანასკნელი, ლეგენდის თანახმად, გახდა ქალაქის პირველი ეპისკოპოსი, რომლის ეკლესია განუწყვეტლივ იზრდებოდა ქრისტიანობის პირველ სამ საუკუნეში). თუმცა, კონსტანტინოპოლის ეკლესიის აყვავება და მისი მსოფლიო ისტორიული მნიშვნელობის შეძენა დაკავშირებულია წმინდა თანასწორთა მოციქულთა იმპერატორ კონსტანტინე დიდის (305-337) ქრისტეზე მოქცევასთან და მის მიერ მალევე შექმნასთან. გაქრისტიანებული იმპერიის მეორე დედაქალაქის - ახალი რომის პირველი მსოფლიო (ნიკეის) კრება (325), რომელმაც მოგვიანებით მიიღო მისი სუვერენული დამაარსებლის სახელი.

50 წელზე ცოტა მეტი ხნის შემდეგ, მეორე მსოფლიო კრებაზე (381 წ.), ახალი რომის ეპისკოპოსმა დიპტიქებში მეორე ადგილი დაიკავა ქრისტიანული სამყაროს ყველა ეპისკოპოსს შორის, და მას შემდეგ პატივისცემა მხოლოდ ძველი ეპისკოპოსს ეკუთვნოდა. რომი (ზემოხსენებული საბჭოს კანონი 3). აღსანიშნავია, რომ კონსტანტინოპოლის ეკლესიის წინამძღვარი კრების პერიოდში იყო ეკლესიის ერთ-ერთი უდიდესი მამა და მოძღვარი - წმინდა გრიგოლ ღვთისმეტყველი.

კონსტანტინოპოლში რომის იმპერიის დასავლეთ და აღმოსავლეთ ნაწილებად საბოლოო დაყოფის შემდეგ მალევე, ეკლესიის კიდევ ერთი თანაბრად ანგელოზური მამა და მოძღვარი გაუნათებელი შუქით ანათებდა - წმიდა იოანე ოქროპირი, რომელიც მთავარეპისკოპოსის კათედრას იკავებდა 397-404 წლებში. თავის თხზულებაში ამ დიდმა ეკუმენურმა მოძღვარმა და წმინდანმა გამოკვეთა ქრისტიანული საზოგადოების ცხოვრების ჭეშმარიტი, მტკიცე იდეალები და ჩამოაყალიბა მართლმადიდებლური ეკლესიის სოციალური მოღვაწეობის უცვლელი საფუძვლები.

საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესია. საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესიის იერარქია. საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესიის სტრუქტურა და იერარქია

სამწუხაროდ, V საუკუნის პირველ ნახევარში ახალი რომის ეკლესია შეურაცხყოფა მიაყენა კონსტანტინოპოლის ერეტიკოსმა პატრიარქმა ნესტორიუსმა (428-431), რომელიც დაამხო და ანათემა მოახდინა მესამე მსოფლიო (ეფესოს) კრებაზე (431). თუმცა, უკვე მეოთხე მსოფლიო კრებამ აღადგინა და გააფართოვა კონსტანტინოპოლის ეკლესიის უფლებები და უპირატესობები. 28-ე კანონით ამ საბჭომ ჩამოაყალიბა კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს კანონიკური ტერიტორია, რომელიც მოიცავდა თრაკიის, აზიისა და პონტოს ეპარქიებს (ანუ მცირე აზიის ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი და ბალკანეთის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთი ნაწილი). VI საუკუნის შუა ხანებში, წმიდა თანასწორთა მოციქულთა იმპერატორ იუსტინიანე დიდის (527-565 წწ.) მეხუთე მსოფლიო კრება (553) გაიმართა კონსტანტინოპოლში. VI საუკუნის ბოლოს, გამოჩენილი კანონისტის, წმინდა იოანე IV მარხვის (582-595 წწ.) დროს კონსტანტინოპოლის პირველყოფილებმა პირველად დაიწყეს ტიტულის „საყოველთაო (Οικουμενικός) პატრიარქის“ გამოყენება (ამავე დროს). ისტორიულად, ასეთი ტიტულის - ეკუმენის საფუძვლად ითვლებოდა მათი, როგორც ქრისტიანული იმპერიის დედაქალაქის ეპისკოპოსების სტატუსი.

VII საუკუნეში კონსტანტინოპოლის საყდარი, ჩვენი ხსნის მზაკვრული მტრის ძალისხმევით, კვლავ გახდა ერესისა და ეკლესიის უბედურების წყარო. პატრიარქი სერგიუს I (610-638) გახდა მონოთელიტიზმის ერესის ფუძემდებელი და მისმა ერეტიკოსმა მემკვიდრეებმა ნამდვილი დევნა მოაწყვეს მართლმადიდებლობის დამცველთა - წმინდა მარტინ რომის პაპისა და წმინდა მაქსიმე აღმსარებლის, რომლებიც საბოლოოდ მოწამეობრივად დახოცეს ერეტიკოსებმა. უფალი ღმერთისა და ჩვენი მაცხოვრის იესო ქრისტეს მადლით, კონსტანტინოპოლში მოწვეულმა მეექვსე საეკლესიო კრებამ (680-681 წწ.) თანაბარი მოციქულთა იმპერატორ კონსტანტინე IV პოგონატეს (668-685 წწ.) გაანადგურა მონოთელიტური ერესი, დაგმო, განკვეთა და ანათემას გაუკეთა პატრიარქი სერგიუსი და მისი ყველა მიმდევარი (კონსტანტინოპოლის პატრიარქების პიროსისა და პავლე II-ის ჩათვლით, აგრეთვე პაპი ჰონორიუს I).

საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესია. საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესიის იერარქია. საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესიის სტრუქტურა და იერარქია

წმინდა მაქსიმე აღმსარებელი

Კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს ტერიტორიები

VIII საუკუნეში კონსტანტინოპოლის საპატრიარქო ტახტი დიდხანს ეკავათ ხატმებრძოლთა მწვალებლობის მხარდამჭერებს, რომლებიც იძულებით ჩასვეს ისავრების დინასტიის იმპერატორებმა. მხოლოდ კონსტანტინოპოლის წმიდა პატრიარქ ტარასეს (784-806 წწ.) ძალისხმევით შეძლო მეშვიდე საეკლესიო კრებამ შეეჩერებინა ხატმებრძოლობის ერესი და ანათემატია მისი დამფუძნებლების, ბიზანტიის იმპერატორების ლეო ისავრელის (717-741) და კონსტანტინე კოპრონიმოსის. (741-775 წწ.). აღსანიშნავია ისიც, რომ VIII საუკუნეში ბალკანეთის ნახევარკუნძულის დასავლეთი ნაწილი (ილირიკის ეპარქიები) შედიოდა კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს კანონიკურ ტერიტორიაზე.

IX საუკუნეში კონსტანტინოპოლის ყველაზე თვალსაჩინო პატრიარქი იყო „ახალი ოქროპირი“, წმინდა ფოტი დიდი (858-867, 877-886). სწორედ მის დროს დაგმო მართლმადიდებელმა ეკლესიამ პირველად პაპიზმის ერესის ყველაზე მნიშვნელოვანი შეცდომები: მოძღვრება სულიწმიდის წარმოშობის შესახებ არა მხოლოდ მამისაგან, არამედ ძისაგანაც (მოძღვრება "filioque". ”), რომელიც ცვლის მრწამსს და ეკლესიაში რომის პაპის ერთპიროვნული პრიმატის და საეკლესიო კრებებზე პაპის პრიმატის (უპირატესობის) დოქტრინას.

წმინდა ფოტიუსის საპატრიარქოს დრო იყო ყველაზე აქტიური მართლმადიდებლური ეკლესიის მისიის დრო ბიზანტიის მთელ ისტორიაში, რამაც გამოიწვია არა მხოლოდ ბულგარეთის, სერბული მიწებისა და დიდი მორავიის ხალხების ნათლობა და მართლმადიდებლობაზე მოქცევა. სახელმწიფო (ეს უკანასკნელი მოიცავდა თანამედროვე ჩეხეთის, სლოვაკეთისა და უნგრეთის ტერიტორიებს), მაგრამ ასევე პირველი (ე.წ. "ასკოლდსი") რუსეთის ნათლობა (რომელიც მოხდა 861 წლის შემდეგ) და საწყისების ჩამოყალიბება. რუსული ეკლესია. სწორედ კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს წარმომადგენლებმა - წმიდა თანასწორ მოციქულთა მისიონერებმა, სლავების კირილესა და მეთოდეს განმანათლებლებმა - დაამარცხეს ეგრეთ წოდებული "სამენოვანი ერესი" (რომლის მხარდამჭერი ამტკიცებდა, რომ არსებობდა " წმინდა" ენები, რომლებშიც მხოლოდ ერთი უნდა ევედრებოდეს ღმერთს).

დაბოლოს, წმინდა იოანე ოქროპირის მსგავსად, წმინდა ფოტიუსიც თავის თხზულებაში აქტიურად ქადაგებდა მართლმადიდებლური ქრისტიანული საზოგადოების სოციალურ იდეალს (და იმპერიისთვისაც კი შეადგინა ქრისტიანული ღირებულებებით გამსჭვალული კანონების კოდექსი, ეპანაგოგი). გასაკვირი არ არის, რომ იოანე ოქროპირის მსგავსად, წმიდა ფოტიუსიც იდევნებოდა. თუმცა, თუ წმინდა იოანე ოქროპირის იდეები, სიცოცხლის განმავლობაში დევნის მიუხედავად, სიკვდილის შემდეგ მაინც ოფიციალურად იქნა აღიარებული იმპერიული ხელისუფლების მიერ, მაშინ წმინდა ფოტიუსის იდეები, რომლებიც მის სიცოცხლეში იყო გავრცელებული, უარყვეს მისი გარდაცვალებიდან მალევე. (ამგვარად, მიღებულია წმინდა ეპანაგოგის გარდაცვალებამდე ცოტა ხნით ადრე და არ შევიდა ძალაში).

X საუკუნეში ისაურიის მცირე აზიის რეგიონი (924) შედიოდა კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს კანონიკურ ტერიტორიაზე, რის შემდეგაც მცირე აზიის მთელი ტერიტორია (გარდა კილიკიისა) შევიდა ახალი რომის კანონიკურ იურისდიქციაში. ამავდროულად, 919-927 წლებში, ბულგარეთში საპატრიარქოს დაარსების შემდეგ, ამ უკანასკნელის ომოფორიონის ქვეშ, ბალკანეთის თითქმის მთელი ჩრდილოეთი ნაწილი (ბულგარეთის, სერბეთის, მონტენეგროს, მაკედონიის თანამედროვე ტერიტორიები. რუმინეთის ტერიტორია, ასევე ბოსნია და ჰერცეგოვინა). თუმცა, მე-10 საუკუნის ეკლესიის ისტორიაში ყველაზე მნიშვნელოვანი მოვლენა, ეჭვგარეშეა, იყო რუსეთის მეორე ნათლობა, რომელიც ჩაატარა 988 წელს წმიდა თანასწორ მოციქულთა დიდმა ჰერცოგმა ვლადიმერმა (978-1015). კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს წარმომადგენლებმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს რუსული ეკლესიის ჩამოყალიბებაში, რომელიც 1448 წლამდე ყველაზე მჭიდრო კანონიკურ კავშირში იყო ცარეგრადის საპატრიარქო ტახტთან.

საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესია. საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესიის იერარქია. საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესიის სტრუქტურა და იერარქია

1054 წელს, დასავლური (რომაული) ეკლესიის მართლმადიდებლობის სისრულისგან გამოყოფით, კონსტანტინოპოლის პატრიარქი ხდება პირველი საპატივცემულოდ ადგილობრივი მართლმადიდებლური ეკლესიების ყველა წინამძღვარს შორის. ამავდროულად, XI საუკუნის ბოლოს ჯვაროსნული ლაშქრობების ეპოქის დასაწყისით და ანტიოქისა და იერუსალიმის მართლმადიდებელი პატრიარქების ტახტიდან დროებით განდევნით, ახალი რომის ეპისკოპოსმა დაიწყო ექსკლუზიური ეკლესიის სტატუსის მოპოვება. თავადაც, ცდილობს დაამყაროს კონსტანტინოპოლის კანონიკური უპირატესობის გარკვეული ფორმები სხვა ავტოკეფალურ ეკლესიებზე და ზოგიერთი მათგანის (კერძოდ, ბულგარულის) გაუქმებასაც კი. თუმცა, 1204 წელს დაცემამ ბიზანტიის დედაქალაქის ჯვაროსანთა დარტყმის შედეგად და საპატრიარქო რეზიდენციის იძულებით გადატანა ნიკეაში (სადაც პატრიარქები 1207-1261 წლებში ცხოვრობდნენ) აიძულა მსოფლიო საპატრიარქო დაეთანხმა ავტოფალიის აღდგენას. ბულგარეთის ეკლესიას და სერბეთის ეკლესიისთვის ავტოკეფალიის მინიჭებას.

ჯვაროსნებისგან კონსტანტინოპოლის აღებამ (1261 წ.), ფაქტობრივად, არ გააუმჯობესა, არამედ გააუარესა კონსტანტინოპოლის ეკლესიის რეალური მდგომარეობა. იმპერატორმა მიქაელ VIII პალეოლოგოსმა (1259-1282) გაემართა რომთან კავშირისკენ, ანტიკანონიკური ზომების დახმარებით, მან მსოფლიო საპატრიარქოში ძალაუფლების სადავეები გადასცა უნიატებს და მართლმადიდებლობის მომხრეების სასტიკი დევნა ჩაატარა, რაც მას შემდეგ უპრეცედენტო იყო. სისხლიანი ხატმებრძოლი რეპრესიები. კერძოდ, უნიათელი პატრიარქის იოანე XI ვეკას (1275 - 1282 წწ.) სანქციით მოხდა უბადლო მარცხი ბიზანტიის ქრისტიანული (!) არმიის მიერ ათონის მონასტრების (რომლის დროსაც ათონის ბერების მნიშვნელოვანი ნაწილი უარს ამბობდა. მიიღეთ მოწამეობრივი ღვაწლით გაბრწყინებული კავშირი). 1285 წელს ბლაკერნის კრებაზე ანათემირებული მიქაელ პალეოლოგოსის გარდაცვალების შემდეგ, კონსტანტინოპოლის ეკლესიამ ერთხმად დაგმო როგორც კავშირი, ასევე დოგმატი "filioque" (მიღებული იქნა დასავლეთის ეკლესიის მიერ ლიონის კრებაზე 11 წლით ადრე).

მე-14 საუკუნის შუა ხანებში კონსტანტინოპოლში გამართულ „პალამის კრებაზე“ ოფიციალურად დადასტურდა მართლმადიდებლური დოგმები ღმრთეების არსსა და ენერგიას შორის განსხვავებაზე, რაც ღმერთის ჭეშმარიტად ქრისტიანული ცოდნის მწვერვალებია. სწორედ კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს ევალება მთელი მართლმადიდებლური სამყარო ჩვენს ეკლესიაში მართლმადიდებლური სარწმუნოების ამ გადამრჩენელი საყრდენების ფესვები. თუმცა, პალამიზმის ტრიუმფალური დამკვიდრებიდან მალევე, მსოფლიო საპატრიარქოს სამწყსო კვლავ ერეტიკოსებთან გაერთიანების საფრთხის წინაშე დადგა. უცხო სამწყსოს შემატებით გატაცებულმა (XIV საუკუნის ბოლოს ბულგარეთის ეკლესიის ავტოკეფალია კვლავ ლიკვიდირებულია), კონსტანტინოპოლის ეკლესიის იერარქებმა ამავე დროს საკუთარი სამწყსო დიდი სულიერი საფრთხის წინაშე დააყენეს. ბიზანტიის იმპერიის დასუსტებულმა იმპერიულმა მთავრობამ, რომელიც ოსმალების დარტყმით იღუპებოდა, XV საუკუნის პირველ ნახევარში კვლავ ცდილობდა მართლმადიდებლურ ეკლესიას რომის პაპისთვის დაქვემდებარება დაეკისრა. ფერარა-ფლორენციის კრებაზე (1438-1445 წწ.) კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს ყველა სასულიერო პირი და საერო პირი, რომელიც მოწვეულია მის კრებებზე (გარდა წმინდა მარკოზი ეფესელის ერესის წინააღმდეგ ურყევი მებრძოლისა) ხელი მოაწერა რომს კავშირის აქტს. ამ პირობებში, რუსეთის მართლმადიდებელმა ეკლესიამ, წმიდა ორმხრივი კრების მე-15 კანონის შესაბამისად, გაწყვიტა კანონიკური კავშირი კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოსთან და გახდა ავტოკეფალური ადგილობრივი ეკლესია, დამოუკიდებლად აირჩია მისი წინამძღვარი.

საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესია. საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესიის იერარქია. საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესიის სტრუქტურა და იერარქია

წმინდა მარკოზი ეფესელი

1453 წელს, კონსტანტინოპოლის დაცემისა და ბიზანტიის იმპერიის არსებობის დასრულების შემდეგ (რომელიც პაპის რომს არასოდეს გაუწევია ოსმალეთის წინააღმდეგ აღთქმული დახმარება), კონსტანტინოპოლის ეკლესია წმიდა პატრიარქი გენადიუს სკოლარიუსის (1453-1456, 1458) მეთაურობით. , 1462, 1463-1464) მან გადააგდო ერეტიკოსების მიერ დაწესებული კავშირის ობლიგაციები. უფრო მეტიც, ამის შემდეგ მალევე კონსტანტინოპოლის პატრიარქი გახდა ოსმალეთის იმპერიის ტერიტორიაზე მცხოვრები ყველა მართლმადიდებლის სამოქალაქო მეთაური („მილეტ-ბაში“). აღწერილი მოვლენების თანამედროვეთა სიტყვების თანახმად, „პატრიარქი კეისარივით დაჯდა ბასილების ტახტზე“ (ანუ ბიზანტიის იმპერატორები). XVI საუკუნის დასაწყისიდან სხვა აღმოსავლელი პატრიარქები (ალექსანდრია, ანტიოქია და იერუსალიმი), ოსმალეთის კანონების შესაბამისად, ოთხი საუკუნის მანძილზე დაქვემდებარებულ მდგომარეობაში იყვნენ კონსტანტინოპოლის საპატრიარქო ტახტის მფლობელ პირებზე. ამგვარი სიტუაციით სარგებლობით, ბევრმა ამ უკანასკნელმა დაუშვა ეკლესიისთვის საკუთარი ძალაუფლების ტრაგიკული ბოროტად გამოყენება. ამრიგად, პატრიარქი კირილე I ლუკარისი (1620-1623, 1623-1633, 1633-1634, 1634-1635, 1635-1638), როგორც პაპის რომთან პოლემიკის ნაწილი, ცდილობდა პროტესტანტული დოქტრინის დაკისრებას ეკლესიასა და მართლმადიდებელ ეკლესიას. კირილე V-მ (1748-1751, 1752-1757) თავისი გადაწყვეტილებით შეცვალა რომაელი კათოლიკეების მართლმადიდებლობაში მიღების პრაქტიკა, გადაუხვია 1484 წლის კრების მიერ ამ პრაქტიკისთვის დადგენილ მოთხოვნებს. გარდა ამისა, მე-18 საუკუნის შუა ხანებში, კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს ინიციატივით, ოსმალებმა გაანადგურეს პეჩის (სერბეთის) საპატრიარქო და ორქიდეის ავტოკეფალური არქიეპისკოპოსი, რომელიც ზრუნავდა მაკედონიის სამწყსოზე (შექმნილი ჯერ კიდევ წმ. იუსტინიანე დიდი).

საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესია. საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესიის იერარქია. საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესიის სტრუქტურა და იერარქია

თუმცა, საერთოდ არ უნდა ვიფიქროთ, რომ კონსტანტინოპოლის ეკლესიის წინამძღვრების - ყველა აღმოსავლელი ქრისტიანის ეთნარქების ცხოვრება ოსმალთა ბატონობის ქვეშ იყო "ჭეშმარიტად სამეფო". ბევრი მათგანისთვის ის მართლაც აღმსარებელი იყო და წამებულიც კი. სულთნისა და მისი ფარდულების თვითნებობის გამო დანიშნული და თანამდებობიდან გათავისუფლებული პატრიარქები, არა მხოლოდ თავიანთი თანამდებობით, არამედ თავიანთი ცხოვრებით, პასუხისმგებელნი იყვნენ ჩაგრული, ჩაგრული, გაძარცული, დამცირებული და განადგურებული მართლმადიდებელი მოსახლეობის მორჩილებაზე. ოსმალეთის იმპერია. ასე რომ, 1821 წლის ბერძნული აჯანყების დაწყების შემდეგ, სულთნის მთავრობის ბრძანებით, ფანატიკოსები, რომლებიც მიეკუთვნებოდნენ არაქრისტიანულ აბრაამულ რელიგიებს, აღდგომის დღეს, 76 წლის უფროსი პატრიარქი გრიგოლ V (1797 - 1798, 1806 -1808 წწ. , 1818 - 1821) სასტიკად მოკლეს. , რომელიც გახდა არა მხოლოდ წმინდა მოწამე, არამედ ხალხისთვის წამებულიც (εθνομάρτυς).

Კონსტანტინოპოლის საპატრიარქო და რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია

ოსმალეთის სულთნების მიერ დაჩაგრულმა (რომლებიც ასევე ატარებდნენ „ყოველ მუსულმანთა ხალიფას“ ტიტულს), კონსტანტინოპოლის ეკლესია დახმარებას უპირველეს ყოვლისა „მესამე რომს“ ეძებდა, ანუ რუსეთის სახელმწიფოსა და რუსეთის ეკლესიას (ეს იყო სურვილი. ისეთი მხარდაჭერის მოპოვება, რამაც კონსტანტინოპოლის პატრიარქ იერემია II-ის თანხმობა განაპირობა 1589 წელს რუსეთში საპატრიარქოს დაარსებაზე). თუმცა, მღვდელმოწამე გრიგოლ (ანგელოპულოს) ზემოაღნიშნული მოწამეობრივი სიკვდილიდან მალევე, კონსტანტინოპოლის იერარქები ცდილობდნენ დაეყრდნოთ ბალკანეთის ნახევარკუნძულის მართლმადიდებელ ხალხებსაც. სწორედ ამ დროს საოლქო საბჭოს ეპისტოლე აღმოსავლეთის პატრიარქების 1848 წლის მართლმადიდებელი ხალხის (რომლის წარმომადგენლები ოსმალეთის პერიოდში ინტეგრირებული იყვნენ ყველა აღმოსავლეთ საპატრიარქოების საეკლესიო ადმინისტრაციის უმაღლეს ორგანოებში) საზეიმოდ გამოცხადდა ჭეშმარიტების მცველად. ეკლესია. ამავდროულად, ოსმალეთის უღლისაგან განთავისუფლებულმა საბერძნეთის ეკლესიამ (ბერძნულმა ეკლესიამ) მიიღო ავტოკეფალია. თუმცა, უკვე XIX საუკუნის მეორე ნახევარში, კონსტანტინოპოლის იერარქებმა უარი თქვეს ბულგარეთის ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენაზე (მას მხოლოდ მე-20 საუკუნის შუა ხანებში შეეგუნენ). ანალოგიური პრობლემები კონსტანტინოპოლიდან აღიარებასთან დაკავშირებით საქართველოსა და რუმინეთის მართლმადიდებლურ საპატრიარქოებსაც ჰქონდათ. თუმცა, სამართლიანობისთვის უნდა აღინიშნოს, რომ ერთიანი ავტოკეფალური სერბული მართლმადიდებლური ეკლესიის აღდგენას გასული საუკუნის მეორე ათწლეულის ბოლოს კონსტანტინოპოლის წინააღმდეგი არ მოჰყოლია.

კონსტანტინოპოლის ეკლესიის ისტორიაში ახალი, მე-20 საუკუნის პირველი, დრამატული ფურცელი დაკავშირებული იყო მის საპატრიარქო ტახტზე მელეტიოსთან ყოფნასთან. IV(მეტაქსაკისი), რომელიც 1921-1923 წლებში ეკავა მსოფლიო პატრიარქის კათედრა. 1922 წელს მან გააუქმა ბერძნული მთავარეპისკოპოსის ავტონომია შეერთებულ შტატებში, რამაც გამოიწვია განხეთქილება როგორც ამერიკულ, ისე ბერძნულ მართლმადიდებლობაში, ხოლო 1923 წელს მოიწვია "პან-მართლმადიდებლური კონგრესის" (მხოლოდ ხუთი ადგილობრივი მართლმადიდებლური ეკლესიის წარმომადგენლისგან) , მან ხელმძღვანელობდა მართლმადიდებლური ეკლესიის ამ გაუთვალისწინებელ კანონიკურ სტრუქტურას, ორგანმა გადაწყვიტა შეეცვალა ლიტურგიული სტილი, რამაც გამოიწვია ეკლესიის არეულობა, რამაც შემდგომში წარმოშვა ე.წ. "ძველი სტილი" გაყოფილი. ბოლოს, იმავე წელს, კონსტანტინოპოლის ომფორიონის ქვეშ მიიღო ესტონეთში სქიზმატური ანტიეკლესიური ჯგუფები. მაგრამ მელეტის ყველაზე საბედისწერო შეცდომა IVმხარი დაუჭირა „მებრძოლი ელინიზმის“ ლოზუნგებს, რომ თურქეთის გამარჯვების შემდეგ ბერძნულ-თურქულ ომში 1919-1922 წლებში. ხოლო 1923 წლის ლოზანის სამშვიდობო ხელშეკრულების დადება გახდა ერთ-ერთი დამატებითი არგუმენტი მცირე აზიის ტერიტორიიდან კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს თითქმის ორ მილიონიანი ბერძნულენოვანი სამწყსოს განდევნის გასამართლებლად.

საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესია. საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესიის იერარქია. საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესიის სტრუქტურა და იერარქია

ყოველივე ამის შედეგად, მელეტიოსის საყდრიდან წასვლის შემდეგ, კონსტანტინოპოლის (სტამბოლის) თითქმის ასი ათასი მართლმადიდებელი ბერძნული საზოგადოება გახდა მსოფლიო საპატრიარქო ტახტის თითქმის ერთადერთი საყრდენი მის კანონიკურ ტერიტორიაზე. თუმცა, 1950-იანი წლების ანტიბერძნულმა პოგრომებმა განაპირობა ის, რომ მსოფლიო საპატრიარქოს მართლმადიდებლური სამწყსო თურქეთში, დღემდე მასობრივი ემიგრაციის შედეგად, რამდენიმე გამონაკლისის გარდა, შემცირდა ფანარში მცხოვრები რამდენიმე ათასი ბერძენი. კონსტანტინოპოლის კვარტალში, ასევე პრინცთა კუნძულებზე მარმარილოს ზღვაში და იმვროსისა და ტენედოსის კუნძულებზე თურქეთის ეგეოსში. ამ პირობებში, პატრიარქმა ათენაგორა I-მა (1949-1972) დახმარებისა და მხარდაჭერისთვის მიმართა დასავლეთის ქვეყნებს, რომელთა მიწებზე, ძირითადად შეერთებულ შტატებში, კონსტანტინოპოლის ეკლესიის თითქმის შვიდ მილიონიანი (იმ დროს) სამწყსოს დიდი უმრავლესობა. უკვე ცხოვრობდა. ამ მხარდაჭერის მოსაპოვებლად მიღებულ ზომებს შორის იყო მართლმადიდებლობისგან 1054 წელს მოწყვეტილი დასავლეთის ეკლესიის წარმომადგენლებზე პატრიარქ მიქაელ I კირულარიუსის (1033-1058) მიერ დაკისრებული ანათემები. ამ ზომებმა (რომელიც არ გულისხმობდა დასავლელი ქრისტიანების ერეტიკული შეცდომების გმობის შესახებ შეთანხმებული გადაწყვეტილებების გაუქმებას), თუმცა ვერ შეამსუბუქა მსოფლიო საპატრიარქოს მდგომარეობა, რომელსაც ახალი დარტყმა მიაყენა თურქეთის ხელისუფლების გადაწყვეტილებით. 1971 წელს დაიხურა სასულიერო აკადემია კუნძულ ჰალკიზე. თურქეთის მიერ ამ გადაწყვეტილების განხორციელებიდან მალევე გარდაიცვალა პატრიარქი ათენაგორა I.

Კონსტანტინოპოლის ეკლესიის წინამძღვარი - პატრიარქი ბართლომე

კონსტანტინოპოლის ეკლესიის ამჟამინდელი წინამძღვარი, უწმიდესი კონსტანტინოპოლი-ახალი რომის მთავარეპისკოპოსი და მსოფლიო პატრიარქი ბართლომე I, დაიბადა 1940 წელს კუნძულ იმვროსზე, აკურთხეს ეპისკოპოსად 1973 წელს და ავიდა საპატრიარქო ტახტზე 1991 ნოემბერს. კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს კანონიკური ტერიტორია ეკლესიის მმართველობის პერიოდში არსებითად არ შეცვლილა და დღემდე მოიცავს თითქმის მთელი მცირე აზიის, აღმოსავლეთ თრაკიის, კრეტას ტერიტორიას (სადაც არსებობს ნახევრად ავტონომიური კრეტული ეკლესია ომოფორიონის ქვეშ. კონსტანტინოპოლი), დოდეკანესის კუნძულები, ათონის მთა (ასევე სარგებლობს გარკვეული საეკლესიო დამოუკიდებლობით), ასევე ფინეთი (ამ ქვეყანაში მცირე მართლმადიდებლური ეკლესია კანონიკური ავტონომიით სარგებლობს). გარდა ამისა, კონსტანტინოპოლის ეკლესია ასევე აცხადებს გარკვეულ კანონიკურ უფლებებს ეგრეთ წოდებული "ახალი ტერიტორიების" - ჩრდილოეთ საბერძნეთის ეპარქიების ადმინისტრირებაში, რომლებიც ანექსირებულია ქვეყნის მთავარ ტერიტორიაზე 1912-1913 წლების ბალკანეთის ომების შემდეგ. და 1928 წელს კონსტანტინოპოლმა გადასცა საბერძნეთის ეკლესიის კონტროლი. ასეთი პრეტენზიები (ისევე, როგორც კონსტანტინოპოლის ეკლესიის პრეტენზიები მასზე მთელი მართლმადიდებლური დიასპორის კანონიკურ დაქვემდებარებაზე, რომელსაც საერთოდ არ აქვს კანონიკური საფუძველი), რა თქმა უნდა, ვერ პოულობს პოზიტიურ პასუხს კონსტანტინოპოლის ზოგიერთი იერარქის მიერ სხვებისგან. მართლმადიდებლური ადგილობრივი ეკლესიები. თუმცა, მათი გაგება შეიძლება იქიდან გამომდინარე, რომ მსოფლიო საპატრიარქოს სამწყსოს დიდი უმრავლესობა სწორედ დიასპორის სამწყსოა (რომელიც, თუმცა, ჯერ კიდევ წარმოადგენს უმცირესობას მთლიან მართლმადიდებლურ დიასპორაში). ეს უკანასკნელი ასევე გარკვეულწილად ხსნის პატრიარქ ბართლომე I-ის ეკუმენური მოღვაწეობის ფართობს, რომელიც ცდილობს ქრისტიანთაშორისი და, უფრო ფართოდ, რელიგიათაშორისი დიალოგის ახალი, არა ტრივიალური სფეროების ობიექტირებას სწრაფად გლობალიზაციის თანამედროვე სამყაროში.

საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესია. საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესიის იერარქია. საყოველთაო მართლმადიდებლური ეკლესიის სტრუქტურა და იერარქია

კონსტანტინოპოლის პატრიარქი ბართლომე

მოწმობა მოამზადა ბალიტნიკოვმა ვადიმ ვლადიმროვიჩმა

ზოგიერთი ისტორიული (მათ შორის, ჰაგიოგრაფიული და იკონოგრაფიული მონაცემები) მოწმობს ამ იმპერატორის თაყვანისცემას ბიზანტიაში კონსტანტინე დიდთან ერთად, რომელსაც მისი სახელი ეწოდა.

საინტერესოა, რომ სწორედ ამ ერეტიკოსმა პატრიარქმა თავისი „კანონიკური პასუხებით“ (ქრისტიანების კუმისის დალევის დაუშვებლობის შესახებ და ა. ოქროს ურდო.

შედეგად, თურქეთში თითქმის ყველა მართლმადიდებლური საეპისკოპოსო კათედრა გახდა ტიტულოვანი და შეწყდა საეროების მონაწილეობა კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს დონეზე ეკლესიის ადმინისტრაციის განხორციელებაში.

ანალოგიურად, საეკლესიო იურისდიქციის გავრცელების მცდელობები მთელ რიგ სახელმწიფოებზე (ჩინეთი, უკრაინა, ესტონეთი), რომლებიც ამჟამად მოსკოვის საპატრიარქოს კანონიკური ტერიტორიის ნაწილია, მხარდაჭერას ვერ პოულობს კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს გარეთ.

მინიშნება: 2018 წლის სექტემბერში მსოფლიო პატრიარქმა ბართლომემ სინაქსს მიმართა განცხადებით კიევის მიტროპოლიის საქმეებში რუსეთის ეკლესიის ჩარევის შესახებ. ამის საპასუხოდ რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდმა რიგგარეშე სხდომაზე გადაწყვიტა: „1. შეაჩერე კონსტანტინოპოლის პატრიარქ ბართლომეოს ხსენების პარაკლისი წირვაზე. 2. შეაჩეროს კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს იერარქებთან თანამშრომლობა. 3. შეაჩეროს რუსეთის მართლმადიდებლური ეკლესიის მონაწილეობა ყველა საეპისკოპოსო კრებაში, სასულიერო დიალოგში, მრავალმხრივ კომისიებში და სხვა სტრუქტურებში, რომლებსაც თავმჯდომარეობენ ან თანათავმჯდომარეები არიან კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს წარმომადგენლები. 4. მივიღოთ წმინდა სინოდის განცხადება უკრაინაში კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს ანტიკანონიკურ ქმედებებთან დაკავშირებით“. რუსეთის მართლმადიდებლურმა ეკლესიამ გაწყვიტა ევქარისტიული ურთიერთობა კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოსთან.

მართლმადიდებლობა ქრისტიანობის ერთ-ერთი მთავარი შტოა, რომელიც ოფიციალურად ყალიბდება ამ ტერიტორიაზე. ბიზანტია ეკლესიის გაყოფის შემდეგ 1054 წელს. აღმოსავლური და. Დასავლეთ. ჰყავს მილიონობით მიმდევარი, ძირითადად ნაჰს ქვეყნებში. აღმოსავლური. ევროპა,. Შუა. აღმოსავლეთი. IV-ში მიღებულმა სახელმწიფო რელიგიის სტატუსში, იმპერიული ძალაუფლებისგან ჩამოსახლების შემდეგ (კათოლიკური ეკლესია შორდება პოლიტიკურ ძალაუფლებას, ცდილობს მის ბოლოში დარჩენას), გახადა იგი ტრადიციული დოგმატებისა და კულტის გულმოდგინე მხარდამჭერად. კათოლიციზმისგან განსხვავებით, მართლმადიდებლობას არ გააჩნია ერთიანი საეკლესიო ცენტრი. თუ კათოლიკური ეკლესია არის კანონების, რიტუალების და დღესასწაულების საერთაშორისო ინტერპრეტაცია, მაშინ მართლმადიდებლობაში ეროვნული ნიშნები დომინირებს: თითოეული ეკლესია აწარმოებს საკუთარ ტრადიციას, აქვს საკუთარი დღესასწაულები. მაგალითად, უკრაინის ეკლესიისთვის. შუამდგომლობა დიდი დღესასწაულია, რუსულ საეკლესიო კალენდარში განსაკუთრებული არაფერია, ქართულში საერთოდ არ არსებობს.

მართლმადიდებლური დოქტრინის გულში -. საკრალური. წმინდა წერილი (ბიბლია). წმ. თარგმანი (V-VIII სს. საეკლესიო და ადგილობრივი კრებების გადაწყვეტილება, ეკლესიის მამათა შრომა). მრწამსი (სამების აღიარება. ღმერთი, გამომსყიდველი მსხვერპლის განსახიერება. იესო. ქრისტე, შემდგომი თაყვანისცემა, ასევე ეკლესიის აღიარება შუამავლად. ღმერთსა და ადამიანებს შორის). მართლმადიდებელი მორწმუნეებისთვის განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს ტაძრების მონახულებას, ლოცვას, მარხვის დაცვას, ზიარებას. განსაკუთრებული როლი ეკუთვნის წმინდანთა კულტს, საეკლესიო დღესასწაულებს, ხატების ტარებას. მართლმადიდებლობა აღიარებს ნათლობას, ზიარებას, ნათლობას, აღსარებას, ქორწინებას, მღვდელმსახურებას. ნავთობისა და ღვთაებრივი მსახურების კურთხევა აპროტესტებს კათოლიკურ დოგმებს filioque, განსაწმენდელი და უცდომელობის შესახებ. პაპები. რიმსკი და იტა შიგნით.

პირველი მართლმადიდებლური ცენტრები, რომლებმაც შემდგომში დაიწყეს მორწმუნეთა საქმიანობის კონტროლი დიდ ტერიტორიებზე, გახდა დამოუკიდებელი საეკლესიო ფორმირებები. გაფუჭებით. რომის იმპერია მათ ჩამოაყალიბეს. ალექსანდრა ის. ანტიოქია,. კონსტანტინოპოლი და. იერუსალიმი. მასში მოქმედი ცენტრიდანული ძალები ბიზანტიამ დააჩქარა ამ ტერიტორიებს შორის ურთიერთდამოკიდებულების შესუსტება, რის შედეგადაც თითოეული საეკლესიო ცენტრი დამოუკიდებელი გახდა მართლმადიდებლურ სამყაროში. დროთა განმავლობაში მართლმადიდებლური ეკლესიები წარმოიშვა სხვა რეგიონებში, რომლებმაც დამოუკიდებლობა მოიპოვეს რელიგიურ და საეკლესიო ცხოვრებაში.

თანამედროვე მსოფლიოში არსებობს თხუთმეტი ავტოკეფალური და რამდენიმე ავტონომიური მართლმადიდებლური ეკლესია. ტრადიციული სიის (დიპტიხის) მიხედვით, თითოეულ მათგანს სტრუქტურაში ზუსტად განსაზღვრული ადგილი უჭირავს. მსოფლიო მართლმადიდებლობა. მათ გარდა, არის სხვა მართლმადიდებლური საეკლესიო წარმონაქმნები, რომლებიც გარკვეული მიზეზების გამო ამ სიაში არ შედიან.

Საყოველთაო მართლმადიდებლობის ეკლესიები

მსოფლიო მართლმადიდებლობა მოიცავს ყველა მართლმადიდებელ ეკლესიას, რომელიც უცვლელად იცავს დოგმატის პრინციპებს, საეკლესიო კანონების ნორმებს, ბევრი საერთო აქვს რიტუალურ და საკულტო სფეროში, ამასთან, ინარჩუნებს გარკვეულ სპეციფიკას ღვთისმსახურების ენასთან, ღვთისმსახურებასა და რიტუალებთან დაკავშირებით, არქიტექტურა, სტრუქტურა და სასულიერო პირების გამოჩენა. ავტოკეფალური ეკლესიების ჩამოყალიბება გამოწვეული იყო მეურვეობისგან განთავისუფლების სურვილით. პოლონეთის იმპერატორისა და პატრიარქის კონსტანტინე. მათ პირველებმა მიაღწიეს ავტოკეფალიას. კონსტანტინოპოლი,. ანტიოქია,. ალექსანდრია და. იერუსალიმის მართლმადიდებლური ეკლესიები, რომლებიც მაშინ აღმოსავლეთ ნაწილში იყო. რომის იმპერია (IV vt.).

კონსტანტინოპოლის მართლმადიდებლური ეკლესია. ტრადიციულად, სტრუქტურაში პირველ ადგილს იკავებს. საყოველთაო მართლმადიდებლობა. გადაწყვეტილების მიხედვით. მეორე. ეკუმენური. ტაძარი (კონსტანტინოპოლი, 381 წ.). კონსტანტინოპოლის ეპისკოპოსმა ქრისტიან ეპისკოპოსებს შორის „პატივისცემით“ მეორე ადგილი დაიკავა შემდეგ. რიმსკი. მართლმადიდებლურ სამყაროში და ახლა ის ითვლება "პირველად თანასწორთა შორის თანასწორთა შორის".

კონსტანტინოპოლის საყდარი წარმოიშვა იმპერატორის მიერ მისი დაარსების შემდეგ. კონსტანტინე. და ახალი კაპიტალი. რომის იმპერია მცირე აზიის ქალაქის ადგილზე. ბიზანტია (IV საუკუნის II მეოთხედი)

სხვა ქრისტიანული ცენტრებისთვის ავტორიტეტის დათმობით, მან გააძლიერა თავისი პოზიცია იმის გამო, რომ 330 წ. დედაქალაქი იყო კონსტანტინოპოლი. რომის იმპერია. მეოთხეს დროს (კიდონური ჰალკი). მსოფლიო კრება (451) ეპისკოპოსი. კონსტანტინოპოლი უკვე ფლობდა პატრიარქალურ ღირსებას. განსაკუთრებით გამყარდა პოზიციები. კონსტანტინოპოლი დაცემის შემდეგ VII საუკუნეში. ალექსანდრია,. ანტიოქია თ ა. იერუსალიმის ეკლესიები არაბების მიერ მათი ტერიტორიების დაპყრობის გამო. მისიონერების ძალისხმევის წყალობით, ქრისტიანობის ბიზანტიური ვერსია და, შესაბამისად, გავლენა. კონსტანტინოპოლი ვრცელდებოდა. აღმოსავლური და. სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ევროპული ევროპა.

თუმცა XI-ის ბოლოს პოზიციაზე. მართლმადიდებლურ სამყაროში კონსტანტინოპოლის ეკლესიამ შესუსტება დაიწყო. ჯერ ერთი, დასავლელი ქრისტიანების ჩაგვრის შედეგად, როდესაც 1240 წელს ამ ჯვაროსნებმა დაიპყრეს კონსტანტინოპოლი. და დაპყრობის შემდეგ. ბიზანტიაში, ოსმალეთის თურქების მიერ, ეკლესიის მდგომარეობა კიდევ უფრო გართულდა, რადგან მას შემდეგ იგი იძულებული გახდა მუსულმანურ გარემოში ყოფილიყო, უპირველეს ყოვლისა, თვითგადარჩენაზე ზრუნავდა. მხოლოდ 1923 წელს, ბერძნულ-თურქეთის მეგობრობის შესახებ შეთანხმების დადების შემდეგ, მისი მდგომარეობა ნორმალიზდა და დაიკარგა.

დრო. კონსტანტინოპოლის ეკლესია 65 ათასამდე მორწმუნეს აერთიანებს. ტერიტორიის ფარგლებში. თურქეთში, მას აქვს 6 ეპარქია, ქვეყნებში. Დასავლეთ. ევროპა,. აზია,. ჩრდილოეთი და. სამხრეთი. ამერიკა,. ავსტრალია - 23, ასევე 10 კაცი და 2 ქალთა მონასტერი. მზადდება სასულიერო პირების, ეკლესიის წინამძღოლებისა და ღვთისმეტყველების ფოტოები. უმაღლესი სასულიერო სასწავლებელი ქ ბრუკლინი და აკადემია ჰარისონი (აშშ). იურისდიქციისკენ. კონსტანტინოპოლის ეკლესიაც ეკუთვნოდა. ფინეთის ავტონომიური მართლმადიდებლური ეკლესია. კრეტის მართლმადიდებლური ეკლესია და მთ. ათონი ბერძნულად.

მას 451 წლიდან ხელმძღვანელობს პატრიარქი, რომლის ძალაუფლება არ ვრცელდება სხვა მართლმადიდებლური ეკლესიების წინამძღოლებზე. ისინი პატრიარქის ქვეშ მოქმედებენ. საკრალური. სინოდი და სამუშაო კომისიები. ოფიციალური ბეჭდური ორგანოა ჟურნალი "მართლმადიდებლობა".

Შეიცავს. მსოფლიო. საბჭო. ეკლესიები. ხშირად მას შორის და რუსეთის მართლმადიდებლურ ეკლესიაში დისკუსიები იბადება უხალისობასთან დაკავშირებით. მოსკოვის საპატრიარქომ მასში არსებულ ეროვნულ ეკლესიებს ავტოკეფალია ან ავტონომია მიანიჭოს.

ალექსანდრიის მართლმადიდებლური ეკლესია. ეს არის ერთ-ერთი უძველესი ეკლესია და ითვლება მონასტრის სამშობლოდ. მისი ისტორიის დასაწყისი II საუკუნეში აღწევს, როდესაც ჩვ. ეგვიპტემ დააარსა საეპისკოპოსო კათედრა. როგორც არის თავი. კ კონსტანტინოპოლი, პირველწოდებული. ალექსანდრიის მართლმადიდებლური ეკლესია იმდროინდელი IV. საეკლესიო კრებას საპატრიარქო წოდება ჰქონდა. მისი ისტორიული განვითარება დიდად არ განსხვავდება სხვა მართლმადიდებლური ეკლესიებისგან. მოძრაობაში. V საუკუნეში მცხოვრები ქრისტიანები ეგვიპტე დაყოფილია მართლმადიდებლებად და მონოფიზიტებად (კოპტებად). VII საუკუნის პირველი ნახევრის ბოლოს ალექსანდრიის პატრიარქის კუთვნილი მორწმუნეებით დასახლებული ტერიტორია არაბებმა დაიპყრეს, ხოლო XVI საუკუნეში თურქ-ოსმალებმა. ამან შეაფერხა ეკლესიის საქმიანობა, შეასუსტა მისი გავლენა ქრისტიანულ სამყაროში (მე-19 საუკუნის შუა ხანებში 2 ათასზე ნაკლები მორწმუნე გააერთიანა).

დრო. ალექსანდრიის ეკლესიას 30 ათასამდე მორწმუნე ჰყავს, მისი იურისდიქცია ვრცელდება მთელ აფრიკის კონტინენტზე. V. ეგვიპტეს აქვს 5 ეპარქია, 50-მდე ეკლესია, გარეთ - 9 ეპარქია, 100-ზე მეტი ეკლესია. 19956 წლიდან ოდესაში აქვს ეზო ტაძრით. ეკლესიაში სამება ეკუთვნის 3 მონასტერს. უმაღლესი სასულიერო და პედაგოგიური სემინარია, რამდენიმე სკოლა, საქველმოქმედო საზოგადოება. ბიბლიოთეკაზე დაფუძნებული. ალექსანდრიის საპატრიარქო p racue. აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტი. ოფიციალური ბეჭდური ორგანოა ჟურნალი Pantenosuot;Pantenos.

ალექსანდრიის პრიმატს აქვს ტიტული. მისი უნეტარესი. მამები. პატრიარქი. ალექსანდრია და ყველა. აფრიკა. მისი რეზიდენცია მდებარეობს ალექსანდრიაში. ზე. პატრიარქი აქტიურია. წმინდა სინოდი, რომელშიც შედის ყველა მმართველი ეპისკოპოსი. ეხება სამყაროს. საბჭო. ეკლესიები.

ანტიოქიის მართლმადიდებლური ეკლესია. მისი სახელი მომდინარეობს ყოფილი დედაქალაქიდან. სირია მ.ანტიოქია - ერთ დროს ქრისტიანული ღვთისმეტყველების გამორჩეული ცენტრი, პირველი ქრისტიანების საიდუმლო ტაძრების ადგილი. შემდეგ. ქალკედონის საკათედრო ტაძარი (451) ეპისკოპოსი. ანტიოქია სხვა ქრისტიანული ცენტრების ეპისკოპოსებთან ერთად. აღმოსავლეთმა მიიღო პატრიარქის წოდება.

ისტორიული გზა. ანტიოქიის ეკლესია გამოირჩევა მღელვარე მოვლენებით, რამაც უარყოფითად იმოქმედა მის პოზიციაზე მართლმადიდებლურ სამყაროში. V საუკუნეში მას გამოეყო. ქალდეური ეკლესია, VI საუკუნეში - კოპტები (მონოფიზიტა). მე-7-მე-10 საუკუნემდე ანტიოქია არაბების საკუთრებაში იყო და XI-XIII საუკუნეებში იგი ჯვაროსანთა უღლის ქვეშ მოექცა. კიდევ ერთი დარტყმა მიაყენეს მას XIII საუკუნეში ეგვიპტელმა მამლუქებმა (თურქული და კავკასიური წარმოშობის მეომრები-მონები, რომელთაგანაც ეგვიპტის სულთნების მცველი შედგებოდა), ხოლო XVI საუკუნეში თურქებმა დაიმონეს. სწორედ მაშინ გაქრა სახელი. ანტიოქია, მაგრამ სახელი გამოჩნდა. ანტაკია. მანამდე კი საპატრიარქო რეზიდენცია გადაიტანეს. D მასკით. დამასკო.

მუდმივი ჩაგვრა და სიღარიბე. ანტიოქიის ეკლესიამ განაპირობა ის, რომ რამდენიმე საუკუნის განმავლობაში იგი გარედან ზეწოლის ობიექტი იყო. კონსტანტინოპოლი და. იერუსალიმის საპატრიარქოები. მხოლოდ XI IX საუკუნის ბოლოს დაიწყო მისი პოზიციის გაუმჯობესება. ახლა. ანტიოქიის ეკლესიას აქვს 22 ეპარქია: 6 - ს. სირია, 6 - ს. ლიბანი, 1 - გ. ერაყი, 3 - ს. თურქეთი, 6 - ზე. ამერიკის კონტინენტზე, 400-მდე ტაძარი, 20 მონასტერი,. ბელმენსკის სასულიერო აკადემია (მეტროს სადგურ ტრიპოლისთან), სემინარია და რამდენიმე კოლეჯი. გამოსცემს 6 ჟურნალს და ბიულეტენს. ოფიციალური ორგანოა ჟურნალი "ან-ნახრტ; ან-ნახრა".

პატრიარქს, რომელიც ეკლესიას ხელმძღვანელობს, ტიტული აქვს. მისი უნეტარესი. პატრიარქი. დიდი. ანტიოქია და ყველაფერი. აღმოსავლეთი. მისი რეზიდენცია დედაქალაქშია. სირია -. დამასკო. ზე. პატრიარქი აქტიურია. წმიდა სინოდი, რომელშიც შედიან მმართველი ეპისკოპოსები. მისი წევრია ანტიოქიის მართლმადიდებლური ეკლესია. მსოფლიო. საბჭო. ეკლესიები.

იერუსალიმის მართლმადიდებლური ეკლესია. იგი ითვლება ყველა ქრისტიანული ეკლესიის დედად, რადგან მისი იურისდიქცია გაფართოვდა იმ მხარეში, სადაც ქრისტიანობა წარმოიშვა. უძველესი დროიდან ნ%. იერუსალიმის ეკლესია ბოვიაზკზე ააგეს ქრისტიანთა თაყვანისმცემლობის შესანარჩუნებლად. ამ მიზნით შეიქმნა 326 r. სვიატოგრობსკი. Ძმობა.

XVI საუკუნისთვის მართლმადიდებლები იყვნენ ქრისტიანული სალოცავების აბსოლუტური მმართველები, სანამ კათოლიკეების გავლენა და სხვა ქრისტიანული ეკლესიების წარმომადგენლები არ გავრცელდა მათზე ამჟამად ქრისტიანთა მთავარ სალოცავში - ტაძარში. გ.აღდგომა - მოდიან მართლმადიდებლები, კათოლიკეები, კოპტები, ვირმენო-გრიგორიანები და ა.შ., თუმცა, ტრადიციის მიხედვით, ტაძრის წინამძღვარი შეიძლება იყოს მხოლოდ წარმომადგენელი. იერუსალიმის ეკლესია. გარდა ტაძრისა. აღდგომა, მართლმადიდებლური მონასტრის ტერიტორიაზე წმ. საძმოს საკუთრებაში არსებული საფლავი სხვა ქრისტიანული სალოცავებია. მათ შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია მთა. გოლგოთა და. კუბო. უფალო. აქ არის საცხოვრებელიც. პატრიარქი, რომელსაც წოდება აქვს წმ. მისი უნეტარესი. პატრიარქი. წმ. გრადი. იერუსალიმი და ყველა. პალესტინა

ზე. პატრიარქი აქტიურია. სინოდი, რომელშიც შედის ყველა ეპისკოპოსი და რამდენიმე არქიმანდრიტი: არ შეიძლება იყოს 18-ზე მეტი. ეკლესიას აქვს ორი მიტროპოლია და ერთი მთავარეპისკოპოსი, 23 ეკლესია, 22 მამრობითი და 5 ქალთა მონასტერი. სინას მთავარეპისკოპოსი, რომელსაც აქვს ავტონომიური სტატუსი და მნიშვნელოვანი დამოუკიდებლობა უზენაესი ძალაუფლებისგან, არის მისი ცენტრი. მონასტერი წმ. ეკატერინე, რომელიც ცნობილია ხელნაწერთა ბიბლიოთეკითა და ყველაზე ისტორიული ძეგლებით. მონასტრის წინამძღვარს აქვს საეპისკოპოსო წოდება და მთავარეპისკოპოსის წოდება. მის მეურვეობაშია 15 კომლი. ეგვიპტე. თურქეთი,. საბერძნეთი,. ლიბანი და პას. კვიპროსი. სულ. იერუსალიმის ეკლესიას 50000-ზე მეტი მორწმუნე ჰყავს. ოფიციალური გამოცემა - ჟურნალი "ახალი.სიონი" საგანი. მსოფლიო. საბჭო. ეკლესია. გულისთვის. ეკლესიები.

საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია. მან თავისი ისტორია მე-4 საუკუნეში დაიწყო. ქართველი მოსახლეობის აქტიური გაქრისტიანების პროცესი და შემდგომში მართლმადიდებელი ეკლესიის კონსტიტუცია დაკავშირებულია წმ. ნინა და მეფე. მირიანა. უკვე IV საუკუნის დასაწყისში ცენტრალურ ნაწილში. საქართველო -. ქართლის სახელმწიფო რელიგია იყო ქრისტიანობა.

V-ში ეკლესიის მთავარეპისკოპოსი დაქვემდებარებული იყო. ანტიოქიის საპატრიარქო. პოლიტიკური გაერთიანება. საქართველო 487 წელს მეფედ. ვახტანგ. და ამას თან ახლდა ავტოკეფალიის გამოცხადება. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია. მის გვერდით მთავარი იყო კათალიკოსი, რომლის საყდარი მდებარეობდა მაშინდელ დედაქალაქში - მ.მცხეთაში. მეცხრედან მეთვრამეტე საუკუნემდე საქართველოში ერთდროულად მოქმედებდა რამდენიმე კათალიკოსი, მაგრამ მათ შორის ყოველთვის ის იყო მთავარი. მცხეთა. მრავალი კატაკლიზმების ფრენამ შეძრა ქვეყანა და საგრძნობლად იმოქმედა ეკლესიის ცხოვრებაზე. ეს გამოიხატა არა მხოლოდ მისი ცენტრალიზებული კონტროლის დაკარგვაში, არამედ ცეცხლთაყვანისმცემლობის დანერგვის მცდელობებშიც - ღვთის მსახურება ცეცხლში (VI-VII სს.) და ისლამი (XVI-XVIII სს.), მართლმადიდებლური სალოცავების განმეორებით განადგურებაში და. დამპყრობელ-მეომრების მიერ მართლმადიდებელთა ჩაგვრა.

Მიხედვით. გიორგის ტრაქტატი 1783 წელს შედიოდა საქართველო. რუსეთის იმპერია, ა. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია დაემორჩილა. წმინდა სინოდი. რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის სახელმწიფოს მეთაური სინოდის წევრის ტიტულია. დროთა განმავლობაში კათალიკოსის თანამდებობა გაუქმდა, ვინაიდან 1811 წელს ამ ტერიტორიაზე გრუზნო ჩამოყალიბდა. საქართველოს ეგზარქოსი. Მხოლოდ შემდეგ. თებერვლის (1917) რევოლუციის დროს ადგილობრივმა სამღვდელოებამ გააუქმა მათი ეკლესიის ავტოკეფალია. მოსკოვის საპატრიარქომ ავტოკეფალია აღიარა. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია მხოლოდ 1943-1943 წლებში გვ.

ახლა ეკლესიას აქვს 15 ეპარქია, რომელიც აერთიანებს 300-მდე თემს. სასულიერო პირებს ამზადებს სემინარია და სასულიერო აკადემია (მცხეთა). ტაძრის ხელმძღვანელობა არის კათალიკოსი წოდებით. წმიდა და. მისი უნეტარესი. Ის არის. ყოვლისა პატრიარქი ე.ი. საქართველო,. მთავარეპისკოპოსი. მცხეთა და. თბილისი. მუშაობს მასთან. ყველა მმართველი ეპისკოპოსის წმინდა სინოდი და პატრიარქის ვიკარი (მოადგილე). ოფიციალური ბეჭდური ორგანოა "ჯვარი. ვაზისა" ("ჯვარი ღვინო. ქალაქი ვაზი"). ეხება სამყაროს. საბჭო. ჩერდო. ყოვლადამქვეყნიური. გულისთვის. ეკლესიები.

სერბეთის მართლმადიდებლური ეკლესია. მისი ისტორია მე-9 საუკუნით მიდის, როდესაც საერო მმართველების თხოვნით მას ბერძენი მღვდლები გაგზავნეს. Განათლება. სერბეთის ეპარქია თარიღდება IX საუკუნის ბოლო მეოთხედით. 1219 წელს გვ. სერბეთის ეკლესია აღიარებულ იქნა ავტოკეფალურად, ხოლო 1346 წლიდან - საპატრიარქოდ. თუმცა, იგი მალევე დაინგრა, რადგან XIV საუკუნის ბოლოს. სერბეთი თურქების მმართველობის ქვეშ მოექცა. სერბეთის ეკლესია დაემორჩილა. კონსტანტინოპოლის პატრიარქი 1557 წლამდე დამოუკიდებლად არსებობდა სტრუქტურაში. ეკუმენური მართლმადიდებლობა კიდევ ორი საუკუნის განმავლობაში კვლავ დამოკიდებული ხდება. კონსტანტინოპოლი, როგორც მეტროპოლია. მხოლოდ 1879 წელს დაიბრუნა ავტოკეფალური ავტოკეფალია.

Ისევე, როგორც. პირველის ტერიტორიაზე სერბეთის მართლმადიდებლური ეკლესია. იუგოსლავიაში არსებობდა სხვა მართლმადიდებლური ეკლესიები: გ. მონტენეგრო,. ბოსნია,. ჰერცეგოვინა და. მაკედონია. 1918 წელს ჩამოყალიბების შემდეგ პ. სერბების, ხორვატებისა და სლოვენიების სამეფო იწყებს ერთიანის ფორმირებას. სერბეთის მართლმადიდებლური ეკლესია, რომელიც დასრულდა 1919 წლის მაისში, შემდეგ წელს კი საპატრიარქო აღდგა. წლებში. მეორე მსოფლიო ომის დროს სერბეთის მართლმადიდებლური ეკლესია იცავდა თანმიმდევრულ ანტიფაშისტურ ხაზს.

ნაწილი ხალხთა პოლიტიკური გაერთიანების არასტაბილურობა. ომისშემდგომ წლებში იუგოსლავია ასევე იმოქმედა ეკლესიის საქმეებზე. XX საუკუნის 50-იან წლებში მის შემადგენლობაში გაჩნდა ავტონომიური. მაკედონელი. მართლმადიდებელი. ეკლესია ვა, თავი 1967 წელს ავტოკეფალურად გამოაცხადა.

პირველის ტერიტორიაზე სერბეთის მართლმადიდებლური ეკლესია. იუგოსლავიას ჰქონდა 21 ეპარქია ჩვ. იუგოსლავია და მის გარეთ 7, თითქმის 2,3 ათასი ეკლესია, 1,5 ათასზე მეტი მღვდელი, 180 მონასტერი და 8 მილიონამდე მორწმუნე. მღვდლებს სასულიერო ფაკულტეტი ამზადებს. ბელგრადის უნივერსიტეტი და ოთხი სემინარია.

ეკლესიას უძღვება. პატრიარქი. სერბი, არქიეპისკოპოსი. პეჩი, მიტროპოლიტი. ბელგრადი-კარლოვაცკი. მისი რეზიდენცია ქ ბელგრადი. უზენაესი საეკლესიო ხელისუფლება -. ეპისკოპოსთა სინოდი, რომელიც შედგება პატრიარქისა და მათი ოთხი ეპარქიის ეპისკოპოსისგან. წევრია ოფიციალური ბეჭდური ორგანო - ჟურნალი „გლასნიკი“. მსოფლიო. საბჭო. ეკლესია. გულისთვის. ეკლესიები.

რუმინეთის მართლმადიდებლური ეკლესია. ეს არის ერთ-ერთი უდიდესი მართლმადიდებლური ეკლესია, რომელიც აერთიანებს თითქმის 16 მილიონ მორწმუნეს. მისი ისტორია დაკავშირებულია უცხოურ მონობასთან და დამოკიდებულებასთან. კონსტანტინოპოლის პატრიარქი რატა.

ქრისტიანობა თანამედროვე ტერიტორიაზე. რუმინეთი წარმოიშვა მე-5 საუკუნეში, ხოლო მე-14 საუკუნეში აქ ორი მეტროპოლიაა. ავტოკეფალური. რუმინეთის მართლმადიდებლური ეკლესია მხოლოდ 1865 წელს გახდა სამთავროების გაერთიანების გამო. ვლახეთი და. მოლდოვა, რომელიც დასრულდა 1862 წელს ფორმირებით. რუმინეთის სახელმწიფო. მაგრამ. კონსტანტინოპოლის საპატრიარქომ ავტოკეფალია მხოლოდ 20 წლის შემდეგ სცნო. 1919 წლიდან. რუმინული. ეკლესიას აქვს საპატრიარქოს სტატუსი, მის მეთაურს კი ტიტული აქვს. მისი უნეტარესი. ყოვლისა პატრიარქი. რუმინეთი, ვიცე-მეფე. კესარია. კაპადოკია, მიტროპოლიტი. უნგრო-ვალაჩი, არქიეპისკოპოსი. ბუქარესტი. მისი რეზიდენცია მდებარეობს ბუქარესტში. პატრიარქის ქვეშ მუშაობს. ყველა ეპისკოპოსის წმინდა სინოდი, რომელიც იკრიბება წელიწადში ერთხელ, ასევე მუდმივი სინოდი, რომელიც შედგება მხოლოდ მიტროპოლიტი მიტროპოლიტისაგან.

საეკლესიო წესდებისა და კანონიერი ტრადიციის საბჭოების მიხედვით, ფუნქციონირებს ეროვნული საეკლესიო კრებები, რომლებიც შედგება სინოდის წევრებისა და მორწმუნეთა მიერ არჩეული ყველა ეპარქიის მიერ არჩეული სამღვდელოებისა და საერო პირებისგან. ეკლესიის უმაღლესი ადმინისტრაციული და აღმასრულებელი ორგანო ირჩევა ოთხი წლის ვადით. ეროვნული საეკლესიო კრებები. ეროვნული საეკლესიო საბჭო, რომელშიც შედის სამღვდელოების სამი წარმომადგენელი და ექვსი საერო.

ტერიტორიის ფარგლებში. რუმინეთის ეკლესიას აქვს 13 ეპარქია, გაერთიანებულია 5 მეტროპოლიაში, მისი იურისდიქცია ვრცელდება ქვეყნებში მცხოვრებ მართლმადიდებელ რუმინელებზე. Დასავლეთ. ევროპა,. ჩრდილოეთი და. სამხრეთი. ამერიკა,. ავსტრო რალი ი. ახალი. ზელანდია. სხვადასხვა სტატუსის მქონე სტრუქტურული დანაყოფები ᲐᲨᲨ,. უნგრეთი და ყოფილი. იუგოსლავია. ეკლესიას აქვს 8 ათასზე მეტი ეკლესია, 133 მონასტერი. ოფიციალური ბეჭდური ორგანოებია ჟურნალები "მართლმადიდებელი ეკლესიის რუმინული უფლებები", "მართლმადიდებლობა" და "თეოლოგიური კვლევები" გარდა რელიგიურისა. რუმინეთის მართლმადიდებლური ეკლესია ასევე ასრულებს სახელმწიფო-პოლიტიკურ ფუნქციებს, რადგან ის იურიდიულად არ არის გამოყოფილი სახელმწიფოსგან. წევრია. მსოფლიო. საბჭო. ეკლესიები. Є წევრი. ყოვლადამქვეყნიური. გულისთვის. ეკლესიები.

ბულგარეთის მართლმადიდებლური ეკლესია. ქრისტიანობა თანამედროვე ტერიტორიაზე. ბულგარეთმა გავრცელება დაიწყო ძველ დროში. თუმცა 864 წელს მეფისთვის მასობრივი ნათლობა გაიმართა. ბორისი მისი ავტოკეფალიის აქტიური მხარდამჭერია. ბულგარეთის ეკლესია. პირველად (870 წელს) მას მიენიჭა ავტონომია შიგნით. კონსტანტინოპოლის საპატრიარქო. სახელმწიფოს გაძლიერების გამო ეკლესია ავტოკეფალური გახდა მხოლოდ 919 წელს. ბულგარეთის პერიოდი. პირველი იქნებოდა ბულგარეთის სამეფო. კონსტანტინოპოლმა აღიარა. ბულგარეთის ეკლესიას ავტოკეფალია და პატრიარქალური ღირსება მხოლოდ 927 წელს ჰქონდა, მაგრამ პოლიტიკური დამოკიდებულება. ბულგარეთიდან. ბიზანტიამ განაპირობა მისი ეკლესიის დაბრუნება 1010 წელს მთავარეპისკოპოსის სტატუსით და მასში ბერძნების ბატონობის განახლება. პერიოდის განმავლობაში. XII საუკუნის ბოლოს მეორე ბულგარეთის სამეფოში ქალაქ ტარნოვოში დაარსდა საპატრიარქო საყდარი, რომელიც იცავდა ეროვნულ ინტერესებს. მის გვერდით მოქმედებდა მთავარეპისკოპოსის კათედრა. ოჰრიდი, რომელიც დარჩა ბერძნული გავლენის ქვეშ გერმანიის გავლენით.

მე-14 საუკუნიდან. ბულგარეთის ეკლესია განიცდის ახალ ჩაგვრას, რაც დაპყრობის შედეგი იყო. ბულგარეთი ოსმალეთის თურქების მიერ, რომლებიც ცდილობდნენ ქრისტიანობის მოსპობას

რენესანსი. ბულგარეთის ეკლესია გახდა ეროვნული აღორძინების ზოგადი პროცესის კომპონენტი. თუმცა, ის შეანელა უძლიერესი ბერძნული გავლენით. მორწმუნე ბულგარელთა დაპირისპირება და. კონსტანტინოპოლის საპატრიარქო დასრულდა 1870 წელს ბულგარეთის ეგზარქოსის ფორმირებით, ხოლო ორი წლის შემდეგ ავტოკეფალიის აღდგენით. ბულგარეთის მართლმადიდებლური ეკლესია, რომელიც კონსტანტინოპოლმა მხოლოდ 1945 წელს აღიარა. 1953 წელს ეკლესიის წინამძღვარს მიენიჭა წოდება. პატრიარქი. მუშაობს მასთან. წმინდა სინოდი შედგებოდა ოთხი მიტროპოლიტისაგან. ერთ-ერთი მათგანი პასუხისმგებელია. მის კომპეტენციაში შედის ორი სასულიერო პირისა და ორი საეროსაგან შემდგარი უმაღლესი საეკლესიო კრება, ქრისტიანთაშორისი ურთიერთობებისა და ეკონომიკური საქმიანობის საკითხები.

ბულგარეთის ეკლესიას 6 მილიონზე მეტი მორწმუნე ჰყავს. ტერიტორიის ფარგლებში. ბულგარეთს აქვს 11 ეპარქია, თითქმის 3200 ეკლესია, 120-ზე მეტი მონასტერი. სოფიაში არის სასულიერო აკადემია და სემინარია. გარეთ. ბულგარეთში, მას აქვს თავისი ეპარქიები. აშშ და. კანადა,. სამხრეთი. ამერიკაში და ავსტრალია, რამდენიმე სამრევლო. უნგრეთი,. რუმინეთი და. ავსტრია. მდებარეობს V. Istanbul. ბულგარეთის ეკლესიის გამგებლობა და გ. მოსკოვი -. ბულგარული ეზო. წევრია ეკლესიის ოფიციალური ორგანო - ჟურნალი „ეკლესიის მაცნე“. მსოფლიო. საბჭო. ეკლესია. გულისთვის. ეკლესიები.

კვიპროსის მართლმადიდებლური ეკლესია. მოქმედებს ტერიტორიაზე. კვიპროსი ახლოსაა ისლამურ, კათოლიკურ და პროტესტანტულ რელიგიურ ინსტიტუტებთან. ეკუთვნის სამოციქულო ეკლესიებს. მის დამაარსებლად ითვლება მოციქული ა. ბარნაბა, ხოლო არსებობის დასაწყისი - 47 წ.

გახდომის პროცესში. კვიპროსის მართლმადიდებელ ეკლესიას მოუწია ბრძოლა არა მხოლოდ ებრაელებთან და წარმართებთან, არამედ მათთანაც. ანტიოქიის ეკლესია. მისი ეკლესიის დამოუკიდებლობა მხოლოდ 431 წელს იქნა აღიარებული. ეფესოს ტაძარი და და დადასტურდა. კონსტანტინოპოლის ეკლესია 488 წ.

VI ს-ის შუა ხანებიდან. კვიპროსი არაბების მმართველობის ქვეშ იმყოფებოდა, რამაც ეკლესიის მნიშვნელოვანი დაცემა გამოიწვია. 965 წელს არაბთა ბატონობის აღმოფხვრის შემდეგ. კვიპროსი 1191 წელს დაიპყრეს ჯვაროსნებმა, რომლებმაც დასავლეთ ევროპის ფეოდალებთან ერთად აქ კათოლიციზმი დარგეს. რომის კათოლიკური ეკლესიის მიერ მართლმადიდებლური მოსახლეობის დევნა და საეკლესიო იერარქიის დამცირება ოსმალეთის თურქების მიერ სასტიკ პოგრომებად გადაიქცა. კვიპროსი 1571 წლიდან. დროთა განმავლობაში თურქებმა შეცვალეს დამოკიდებულება კვიპროსის მართლმადიდებლური ეკლესიის მიმართ, მის მეთაურს მიანიჭეს არა მხოლოდ ეკლესიის მეთაურის, არამედ კუნძულის მთელი ბერძნული საზოგადოების უფლებამოსილება.

ინგლისის ბატონობის პერიოდში. კვიპროსი (1878 - 1960 წწ). კვიპროსის ეკლესია ხელმძღვანელობდა განმათავისუფლებელ ბრძოლას. 1974 წელს მან მიიღო სრული დამოუკიდებლობა და ორგანიზაციული დამოუკიდებლობა.

ტაძრის წინამძღვარი ატარებს ტიტულს. მისი უნეტარესი. მთავარეპისკოპოსი. ახალი. იუსტინიანე და ყველაფერი. კვიპროსი. მისი რეზიდენცია რესპუბლიკის დედაქალაქშია. ნიქოზია. პატრიარქის ქვეშ მოქმედი სინოდის შემადგენლობაში შედის ყველა მმართველი და ეპისკოპოსი. ეკლესიას 400 ათასზე მეტი მორწმუნე ჰყავს. მასში შედის 6 ეპარქია, 500-ზე მეტი ეკლესია, 6 მამრობითი და 9 ქალთა მონასტერი, 40-ზე მეტი სხვადასხვა პროფილის სკოლა და სასულიერო სემინარია. ოფიციალური ორგანოა ჟურნალი "მოციქული.ბარნაბაოლი.ბარნაბა".

კვიპროსის მართლმადიდებელი ეკლესია არის გავლენიანი სოციალური და პოლიტიკური ძალა, ფლობს სასოფლო-სამეურნეო მიწის მეოთხედს, მონოპოლიას მინერალური სასუქების წარმოებაზე. ეხება სამყაროს. საბჭო. ეს. ერკოვი.

ჰელადის (ბერძნული) მართლმადიდებლური ეკლესია. 1100 წელზე მეტია ის შემადგენლობაშია. კონსტანტინოპოლის საპატრიარქო, მისი ავტონომიური განვითარება მე-19 საუკუნეში დაცემით დაიწყო. ოსმალეთის იმპერია. უვალების ჩათვლით, მის მიერ დაჩაგრული ხალხების ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობა. აჯანყება ქ საბერძნეთს 1821 წელს სათავეში ჩაუდგა მართლმადიდებლური იერარქია, იგი აკურთხა მთავარეპისკოპოსმა. პატრასკა -. ჰერმარმანი.

ამ მოვლენების შედეგი იყო ფაქტობრივი ავტონომიიზაცია. ჰელადის ეპარქიები. კონსტანტინოპოლის საპატრიარქო. გამოცხადების შემდეგ საბერძნეთი, როგორც დამოუკიდებელი სახელმწიფო (1822), განმტკიცდა მათი დამოუკიდებლობა და მართლმადიდებლობა გამოცხადდა „საბერძნეთის სამეფოს გაბატონებულ რელიგიად“ ტოლიმ დასვა სტატუსის საკითხი. რთული პოლიტიკური პერიპეტიების შედეგად 1833 წელს საბერძნეთის ეკლესია გამოცხადდა ავტოკეფალურად, რისთვისაც დაწესდა ეკლესიაში არსებული წესები. ამის გამო. ბერძნულ ეკლესიას 17 წლის განმავლობაში ჩამოერთვა სხვა მართლმადიდებლურ ეკლესიებთან კომუნიკაციის შესაძლებლობა, რადგან არცერთი მათგანი არ ცნობდა მას ავტოკეფალიად. მდგომარეობა ნორმალურად მხოლოდ მას შემდეგ დაუბრუნდა. ადგილობრივი საკათედრო ტაძარი. კონსტანტინოპოლის საპატრიარქო 1850 წელს, რომელმაც მიიღო გადაწყვეტილება. ავტოკეფალიის ავტოკეფალიის ბერძნული ეკლესია.

Მიხედვით. 1975 წლის კონსტიტუცია,. ბერძნული ეკლესია გამოყოფილია სახელმწიფოსგან. მას აქვს 77 ეპარქია, 1922 წლიდან მათ მიტროპოლიტებად იწოდებიან და ყველა მმართველ ეპისკოპოსს აქვს მიტროპოლიტის წოდება, ფლობს 7,5 ათას ეკლესიას და თითქმის 200 მონასტერს. ტერიტორიული იურისდიქცია ვრცელდებოდა ნახევარკუნძულზე. პელოპონესი და კონტინენტი. საბერძნეთი. მისი ცენტრი მდებარეობს ქ ათენი. უმაღლესი მმართველი ორგანო -. წმიდა სინოდი, რომელიც შედგებოდა ყველა მმართველი ეპისკოპოსისგან, მუდმივი წმინდა სინოდი და. საერთო საეკლესიო კრება, რომელშიც შედიან დელეგატები ეპარქიებიდან. მუდმივ წმინდა სინოდს, რომელიც 12 წევრს აერთიანებს, ხელმძღვანელობს ეკლესიის წინამძღვარი, რომელსაც აქვს ტიტული. მთავარეპისკოპოსი პოლიციელი. ათენი და ყველა. ჰელასი. იელადი.

ეკლესიის კადრები სპეციალურ ფაკულტეტებზე ამზადებენ. ათენკი და. თესალონიკის უნივერსიტეტები, ასევე შვიდი სასულიერო ინსტიტუტი და რვა სემინარია. ეკლესია აქვეყნებს მრავალ პუბლიკაციას. სინოდის ოფიციალური ორგანოა ჟურნალი „ეკლესია“. მსოფლიო. საბჭო. ეკლესიები. გულისთვის. ეკლესიები.

უკრაინაში არსებობს ბერძნული მართლმადიდებლობის ორი მიმდინარეობა -. ბერძნული მართლმადიდებელი ეკლესია (2 თემი) ი. ჭეშმარიტი მართლმადიდებლური ეკლესია. საბერძნეთი (1 საზოგადოება)

ალბანეთის მართლმადიდებლური ეკლესია. ქრისტიანობის პირველი ხსენება გ. ალბანეთი III საუკუნეს განეკუთვნება. თუმცა ქრისტიანობის დამკვიდრება და საეკლესიო სტრუქტურების ჩამოყალიბება აქ ნელ-ნელა ხდებოდა. პირველი საეპისკოპოსო ჩარჩო დაარსდა მხოლოდ მე-10 საუკუნეში, მოგვიანებით იგი გადაკეთდა მეტროპოლიად, რომელშიც რამდენიმე ეპარქია იყო. IV-დან მის თემებამდე იურისდიქციის ქვეშ იყვნენ. ბულგარეთის მართლმადიდებლური ეკლესია, ხოლო XVIII საუკუნის მეორე ნახევრიდან - კონტროლის ქვეშ. კონსტანტინოპოლის პატრიარქი. მხოლოდ მიღების შემდეგ. ალბანეთის დამოუკიდებლობა 1932 წელს ეკლესია გამოცხადდა ავტოკეფალურად.

დიდი ხნის განმავლობაში ყოფილი ხელმძღვანელობის გამოცხადების გამო. ალბანეთის „ათეისტური სახელმწიფო“ ეკლესია დეპრესიულ მდგომარეობაში არსებობდა. მისი საქმიანობის აკრძალვა მე-20 საუკუნის ბოლო წლებში არ მოხსნილა. ალბანური საზოგადოების დემოკრატიზაციასთან ერთად საეკლესიო სტრუქტურებმა აღორძინება დაიწყო. მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ამაში. ალბანეთის ეპარქია, რომელიც შემადგენლობაშია. ავტოკეფალური. მართლმადიდებელი. ეკლესიებში Americaqui in. ამერიკა.

პოლონეთის მართლმადიდებლური ეკლესია. ქრისტიანობის მასობრივი გავრცელება გ. პოლონეთი დაიწყო 966 წელს და ასოცირდება თავადის სახელთან. მეშკო (მეჩისლავა). ნათლობა. პოლონეთმა ლათინური რიტუალის მიხედვით კათოლიციზმსა და მართლმადიდებლობას შორის დაპირისპირება გამოიწვია.

XII საუკუნეში ქალაქებში. ჰოლმი და. პჟემისლი, რომელიც მაშინ ეკუთვნოდა კიევის გალიცია-ვოლინის სამთავროს. რუსეთი დაარსდა მართლმადიდებლური ეპარქიის მიერ, ხოლო 1840 წელს -. ვარშავის ეპარქია. პირველი გამოცხადება. მართლმადიდებელი ეკლესიის ეფალიის ავტოკომიტეტი გ. პოლონეთს (1921) ჰქონდა რამდენიმე პოლიტიკური მიზეზი და არ იყო აღიარებული. რუსეთის მართლმადიდებლური ეკლესია, რომლის იურისდიქციის ქვეშ იყო მართლმადიდებელი მოსახლეობა. პოლონეთი. მხოლოდ 948 წელს მიანიჭეს მას ავტოკეფალია, რომელიც აღიარეს სხვა მართლმადიდებლურმა ეკლესიებმა. Თანამედროვე. პოლონეთის მართლმადიდებლურ ეკლესიას აქვს 5 ეპარქია, 21 დეკანოზი და 200-ზე მეტი სამრევლო, აქვს სამი მონასტერი, 311 ეკლესია და სამლოცველო.

ეკლესიის კადრები ემზადებიან. ქრისტიანული სასულიერო აკადემია არის უმაღლესი რელიგიათაშორისი საგანმანათლებლო დაწესებულება და სასულიერო სემინარია. ბეჭდური გამოცემები - ჟურნალი "ვედომოსტი. ავტოკეფალური. მართლმადიდებელი ეკლესია", რომელიც არის ოფიციალური ორგანო და გაზეთი "ტიგოდნიკ. პოდლესკი" ეკლესიას ხელმძღვანელობს ეპისკოპოსი, რომელსაც აქვს წოდება. მიტროპოლიტი. ვარშავა და ყველა. პოლონეთი. მისი რეზიდენცია მდებარეობს ქ ვარშავა მდებარეობს. ვარშავა.

მართლმადიდებლური ეკლესია. ჩეხეთი და სლოვაკეთი. მართლმადიდებლობის გაჩენა თანამედროვეობის ტერიტორიაზე. ჩეხეთი და სლოვაკეთი დაკავშირებულია განმანათლებელთა საქმიანობასთან. კირილე და. მეთოდეს. ერების მასობრივი ნათლობა. დიდი. მორავია დაიწყო 863 წელს. შემდგომში ეს მიწები კათოლიციზმსა და მართლმადიდებლობას შორის დაპირისპირების ასპარეზად იქცა. XX საუკუნის 20-იანი წლების დასაწყისში აქ ჩამოყალიბდა. ჩეხოსლოვაკიელი. მართლმადიდებელი. ეკლესიის სართულის იურისდიქცია. სერბული ეკლესიები და წლებში. მეორე მსოფლიო ომი ნაცისტებმა დაამარცხეს. მიზეზი ეკლესიის მიერ ანტიფაშისტური მოძრაობის რუხის აქტიური მხარდაჭერა გახდა.

ომისშემდგომ პერიოდში დაიწყო საეკლესიო ნაგებობების აღდგენა და მათი სრულფასოვანი საქმიანობა. ჯერ ეგზარქოსი შეიქმნა, 1951 წელს კი ავტოკეფალია გამოცხადდა. ჩეხოსლოვაკიის მართლმადიდებლური ეკლესია. ჩვენს დროში ეკლესიას ჰყავს 150 ათასზე მეტი მორწმუნე, 250-მდე მრევლი, გაერთიანებულია 4 ეპარქიაში. ეკლესიის წინამძღვარი არის მიტროპოლიტი, რომელსაც ის ირჩევს. Კათედრალი. ის არის ტიტული. მისი უნეტარესი. მიტროპოლიტი. პრაღა და ყველა. ჩეხეთი და სლოვაკური ინი. მის ქვეშ არის სინოდი და. მიტროპოლიტი საბჭო. ოფიციალური ორგანოა ჟურნალი „მართლმადიდებლობის ხმა“ მიტროპოლიტის რეზიდენცია მდებარეობს ქ. პრაღაში მდებარეობს პრაზი.

ავტოკეფალური მართლმადიდებელი ეკლესია გ. ამერიკა. შეერთებულ შტატებში ორ მილიონამდე მართლმადიდებელი ქრისტიანია იურისდიქციის ქვეშ. კონსტანტინოპოლი,. ანტიოქია,. რუმინული და. მოსკოვის საპატრიარქოები გ. Არსებობს ასევე. რუმინეთის ეპარქია, უკრაინის ავტოკეფალური მართლმადიდებლური ეკლესია,. რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია საზღვარგარეთ და სხვა საეკლესიო სტრუქტურები არ აღიარებენ შესაბამისი პატრიარქების უპირატესობას საკუთარ თავზე.

მართლმადიდებლობის გავრცელება ამერიკის კონტინენტის ჩრდილოეთით ასოცირდება სახელებთან. ვალამ ბერები, რომლებიც ჩამოვიდნენ დაახლოებით. კოდიაკი 1794 წელს ერთ-ერთი მოხუცი კაცია. ჰერმანი, რომელმაც თავისი ცხოვრების ორმოცი წელი მიუძღვნა მისიონერულ მოღვაწეობას, პატივს სცემენ როგორც წმინდანს. ჰერმანი. ალასკა.

პირველი ეპარქია მიწებში. ამერიკა 1840 წელს დაარსდა. მისი განვითარება ეპისკოპოსის სახელს უკავშირდება. კამჩატსკი,. კურილსკი და. ალეუტიანი. ინოკენტი, მომავალი მიტროპოლიტი. მოსკოვი. გაყიდვის შემდეგ. რუს ისე. ალასკა (1867) ორივე სახელმწიფომ მიიღო იურისდიქცია. რუსეთის მართლმადიდებლური ეკლესია (ROC) ადგილობრივ სამრევლოებსა და საეკლესიო ინსტიტუტებზე. ტერიტორიაზე პირველი მართლმადიდებლური სამრევლოები. შეერთებული შტატები გაჩნდა 1860-იან წლებში. მართლმადიდებლობის გაძლიერება ევროპული ნაწილიდან მოსახლეობის მიგრაციას უკავშირდება. რუსეთის იმპერია. 1898-1907 წლებში. ამერიკის ეპარქიას მომავალი ხელმძღვანელობდა. მოსკოვის პატრიარქი. ტიხონი. მაშინაც დადგა საკითხი მისი ავტონომიის მნიშვნელოვანი გაფართოების შესახებ.

1917 წლის შემდეგ მართლმადიდებლური ეკლესიის სტრუქტურები გ. ამერიკას შორის დავის საგანი გახდა. ROC და. მსოფლიო პატრიარქი. მელენციუს IV, რომელიც ცდილობდა დიასპორის ყველა მართლმადიდებლური ეკლესიის დამორჩილებას. თუმცა, ეს სავალდებულოა სრულიად ამერიკული საბჭოს გადაწყვეტილებით გ. ყოფილი ამერიკის ეპარქიის ბაზაზე შეიქმნა დეტროიტი (1924). დროებითი მეტროპოლიტენი.

XX საუკუნის 30-იან წლებში. აშშ ფორმას იღებს. ამერიკის ეპარქია. საზღვარგარეთული ეკლესია და ეგზარქოსი. მოსკოვის საპატრიარქო, სულიერი მეურვეობის ქვეშ. ROC. შემდგომში უკვე პოლიტიკური მიზეზების გამო ჩამოყალიბდა მესამე საეკლესიო იურისდიქცია, ასევე დაქვემდებარებული. ROC. წლებში. თუმცა, მეორე მსოფლიო ომმა დაინახა ამ სამი ცენტრის გაერთიანების შესაძლებლობა. ამას არ დათანხმდა საზღვარგარეთის ეკლესია. გამოცოცხლდა. ამერიკულმა მიტროპოლიამ მაშინვე დააყენა ავტოკეფალიის საკითხი, საიდანაც მიიღო. ROC 1970 წელს. ამან შექმნა მის მიერ სხვა მართლმადიდებლური იურისდიქციების შთანთქმის საფრთხე, შემდეგ კი განაპირობა მართლმადიდებლური ეკლესიების მიერ ზატსა და კავლენიმას მინიჭებული ავტოკეფალიის არაღიარება.

ახლა ავტოკეფალური მართლმადიდებლური ეკლესიაა. ამერიკას ჰყავს 500-ზე მეტი სამრევლო, 11 ეპისკოპოსი და 550 მღვდელი, რომლებსაც ამზადებენ ორი სასულიერო სემინარია და აკადემია. ტაძრის წინამძღვარი ატარებს ტიტულს. მისი უნეტარესი. მთავარეპისკოპოსები. Ნიუ იორკი,. ყოვლის მიტროპოლიტი. ამერიკა და. კანადა. მისი რეზიდენცია არის ქ Ნიუ იორკი. ოფიციალური ორგანოა გაზეთი "მართლმადიდებლური. ეკლესია. ეკლესია".

რუსეთის მართლმადიდებლური ეკლესია. ის ყველაზე დიდია თანამედროვე ადგილობრივ მართლმადიდებლურ ეკლესიებს შორის. დიპტიქში (ეკლესიების ტრადიციული ნუსხა) მეხუთე ადგილზეა. ის ქრისტიანობის შემოღებას ისტორიის დასაწყისად მიიჩნევს. კიევსკაია. რუსეთი X საუკუნის ბოლოს. თუმცა, თავის დროზე მუშაობდა. კიევის მიტროპოლია, რომელიც ფორმალურად იყო დამოკიდებული. კონსტანტინოპოლის ეკლესია. ჩრდილო-აღმოსავლეთის ტერიტორიები. კიევსკაია. რუსეთი გაქრისტიანდა მოგვიანებით.

ეკლესიის ცენტრის გადაცემა დან. კიევი პირველად. ვლადიმერ-ონ-კლიაზმა (1299), შემდეგ კი გ. მოსკოვი (1325 წ.) დაკნინებასთან იყო დაკავშირებული. კიევი მონღოლ-თათრების შემოსევისა და გამაგრების შედეგად. მოსკოვის სახელმწიფო. 1354 წელს კონსტანტინოპოლის პატრიარქი დათანხმდა ცენტრის გადაცემას. კიევის მიტროპოლია, მაგრამ იმ პირობით. კიევი დარჩება "თავის პირველ ტახტად და ფედერაციის პირველ თავმჯდომარედ".

შორის ბრძოლის შედეგი მოსკოვი და. ლიტვის სახელმწიფოები 1458 წელს გაიყო. კიევის მეტროპოლია. ლიტველი (კიევი) და. მოსკოვი. მთელი ამ ხნის განმავლობაში, მიტროპოლიტის სავარძელში ყოფნის დასრულებამდე. იონა, დადგმული 1448 წელს თანხმობის გარეშე. კონსტანტინოპოლი, მოსკოვის მიტროპოლიტები ატარებდნენ ტიტულს "კიევი და მთელი რუსეთი" მხოლოდ მემკვიდრე. მიტროპოლიტი იონა. თეოდოსიუსს ეწოდა "მოსკოვი და მთელი რუსეთი" ავტოკეფალიის დასაწყისად ითვლება 1448 წელი. მოსკოვის მიტროპოლია. მაგრამ მიტროპოლიტებმა კიევის დეპარტამენტმა განაგრძო დანიშვნა. კონსტანტინოპოლი. მოსკოვი და. კიევის მეტროპოლია დამოუკიდებლად განვითარდა პირველიდან XVII საუკუნის ბოლომდე და ერთიდან XVII საუკუნის ბოლომდე.

გაძლიერებით. მოსკოვის სახელმწიფო, განსაკუთრებით მაშინ, როცა. ივანე. გროზნოში დაიწყო მისი პრეტენზია მართლმადიდებლურ სამყაროში განსაკუთრებული ადგილის შესახებ, რასთან დაკავშირებითაც ფრ. მოსკოვი მესამე ადგილზეა. რომი. 1680-იან წლებში საერო ხელისუფლებამ რამდენჯერმე სცადა დაემტკიცებინა ქ. მოსკოვის საპატრიარქო. მან მიაღწია ამ მიზანს 15899 წელს.

უკრაინის მიწების პოლიტიკური დამორჩილების შემდეგ. რუსეთი. მოსკოვის საპატრიარქომ ის შთანთქა. კიევის მიტროპოლია, რომელიც თანდათან ჩვეულებრივ ეპარქიად იქცა. ROC

1921 წლიდან უკრაინის მართლმადიდებლობა ეგზარქოსად არსებობს. მოსკოვის საპატრიარქო. პარალელურად მოქმედებს ეროვნული მიმართულების მართლმადიდებლური საეკლესიო სტრუქტურებიც, რომელთა შორის ყველაზე გავლენიანი უკრაინული იყო. ავტოკი არის კეფალიური მართლმადიდებლური ეკლესია. თანამედროვე ეროვნულ-რელიგიური გამოღვიძება უკრაინის მართლმადიდებლურ გარემოში აიძულა. მოსკოვის საპატრიარქოს გარკვეული დამოუკიდებლობა უნდა მიენიჭოს მართლმადიდებლურ სტრუქტურებს. მოსკოვის პატრიარქის ოფიციალური დეკემბრის ამოტია, რომელიც სინოდს გადასცა. UOC 1990 წლის 28 ოქტომბერს ითქვა რა უნდა იყოს. UOC არის "დამოუკიდებელი და თვითმმართველი" ეს მისცა უფლება. UOC დამოუკიდებლად წყვეტს საკადრო, ფინანსურ და ეკონომიკურ საკითხებს, ქმნის ეპარქიებს. თუმცა, ეკლესიის წინამძღვარი -. მიტროპოლიტი კიევი და მთელი უკრაინა უნდა აირჩეს უკრაინის ეპისკოპოსმა, ა. მოსკოვის პატრიარქი მხოლოდ იოგებს აკურთხებს.

იყო დამოუკიდებელი მენეჯმენტში. UOC-მა სასულიერო პირებს მიმართა. ROC სრული კანონიკური დამოუკიდებლობის - ავტოკეფალიის მინიჭების მოთხოვნით. თუმცა, მოგეხსენებათ, ეპისკოპოსთა საკათედრო ტაძარი. ROC-მა უარი თქვა. UOC ცდილობს ამის გაკეთებას. ანამ მოიპოვოს სრული დამოუკიდებლობა. სადაც. ROC მუდმივად აჩვენებს შენარჩუნების სურვილს. UOC თავისი გავლენის სფეროში.

მიჰყავს. რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესია არის პატრიარქი, რომელსაც აქვს ტიტული. პატრიარქი. მოსკოვი და ყველა. რუსეთი. მუშაობს მასთან. წმინდა სინოდი. პრიმატი. UOC მუდმივი წევრია. წმინდა სინოდი. ROC. ეკლესიის ადმინისტრაციული სტრუქტურა მოიცავს ოთხ დონეს: სამრევლო, დეკანოზს, ეპარქიას, საპატრიარქოს. ერთადერთი გამონაკლისი არის. UOC ი. ბელორუსის ეგზარქოსი. საპატრიარქოს დაქვემდებარებაშია ასევე უცხოეთის ეპარქიები, ცალკეული დეკანოზები და სამრევლოები 1990 წლიდან. ეკლესიას აქვს სულიერი განათლების სამსაფეხურიანი სისტემა - სამრევლო სკოლები, სემინარიები და აკადემიები. ცენტრალური მმართველობის ორგანოების მდებარეობა. ROC -. სვიატოდანილივის მონასტერი მოსკოვი. ROC წევრია. მსოფლიო. საბჭო. ჩერდი. ეკლესიები.

საყოველთაო ეკლესია - ერთი ეკლესია, ანუ კათოლიკური, ან კათოლიკური, არის ეკლესია, რომელიც აერთიანებს ყველა ჭეშმარიტ მორწმუნეს, განურჩევლად ეროვნებისა, მათი საცხოვრებელი ადგილისა თუ დროისა. ვ.კ. თავის თავს მართლმადიდებელ ეკლესიას უწოდებს, რადგან მხოლოდ მან, მართლმადიდებელ ღვთისმეტყველთა აზრით, შეინარჩუნა ჭეშმარიტი რწმენა. გაერთიანებული ვ.კ. აერთიანებს ცალკეულ და დამოუკიდებელ ეკლესიებს - იერუსალიმი, ანტიოქია, ალექსანდრია, კონსტანტინოპოლი, რუსული და ა.შ. ყველა ეს ეკლესია განიხილება როგორც ერთი ვ. გქონდეთ ერთი თავი - იესო ქრისტე, ერთი სული რწმენისა და მადლისა. როგორც ჩანს, ეს ერთიანობა გამოხატულია იმავე აღსარებაში, ლოცვებში და ზიარებაში. თუმცა, კერძო (არასაყოველთაო) ეკლესიებმა შეიძლება დაკარგონ ჭეშმარიტი რწმენის სინათლე. ვ.კ. არ შეიძლება რწმენისგან ჩამოშორება და შეცდომაში ჩავარდნა, რადგან, როგორც მართლმადიდებელი ღვთისმეტყველები ამტკიცებენ, მასთან ერთად არიან ქრისტე და სულიწმიდა, რომელიც მას ჭეშმარიტებისკენ წარმართავს და ამიტომ მას ჭეშმარიტების სვეტი და საფუძველი ეწოდება (I ტიმ. 3:15).

უმაღლესი იერარქიული ძალაუფლების აქცენტი ვ.ც. არის მსოფლიო კრებები. თუმცა, რომის ეკლესიის დაცემის შემდეგ ვ.ც. კრებებმა შეწყვიტეს არსებითად ეკუმენური, ამიტომ მართლმადიდებლური ეკლესია ცნობს მხოლოდ პირველი შვიდი საეკლესიო კრების დადგენილებებს და მხოლოდ ეს დადგენილებები სტაბილურად დაცულია მართლმადიდებლურ ეკლესიებში.

ერთიანი ქრისტიანული ეკლესიის დასავლურ რომის კათოლიკურად და აღმოსავლურ მართლმადიდებლებად დაყოფის შემდეგ, ცნება ვ.ც. სულ უფრო იშვიათია მართლმადიდებლურ სასულიერო ლიტერატურაში.

რუსულ ფილოსოფიურ ლიტერატურაში ცნება ვ.ც. განსაკუთრებული ხმა შეიძინა ვლადიმერ სოლოვიოვის ნაწარმოებების შემდეგ, რომელშიც ვ.ც. განიხილება, როგორც ერთიანი ქრისტიანული ეკლესია, რომელიც აერთიანებს ყველა ქრისტიანულ კონფესიას.

ვ.ც., როგორც მივხვდი სოლოვიოვი, არის ქრისტეს ჭეშმარიტი ეკლესია, რომელსაც ხელმძღვანელობს მსოფლიო კრებები. „რწმენის ობიექტურ ჭეშმარიტებას აქვს უნივერსალური ხასიათი, - წერს სოლოვიოვი, - და რწმენის ჭეშმარიტი სუბიექტი უნდა შეესაბამებოდეს მის ობიექტს; და ამიტომ ჭეშმარიტი რელიგიის საგანი აუცილებლად უნივერსალური უნდა იყოს. ჭეშმარიტი რწმენა არ შეიძლება იყოს ცალკეული ადამიანის ხვედრი მის იზოლაციაში, არამედ მხოლოდ მთელი კაცობრიობის მის ერთობაში; ინდივიდი შეიძლება იყოს მისი მონაწილე მხოლოდ როგორც უნივერსალური სხეულის ცოცხალი წევრი“ (Soloviev Vl. Russia and the Universal Church. M., 1911, გვ. 203). სოლოვიოვის თვალსაზრისით, რეალისტურია კაცობრიობის გაერთიანება ვ.ც. მხოლოდ სიყვარული, როგორც ძალა, რომელიც სძლევს ინდივიდუალიზმს, შეუძლია. „სიყვარული, რომელმაც უნდა შექმნას ადამიანთა მოდგმის რელიგიური განცდა, ანუ ვ.ც., უნდა სცდებოდეს ეროვნების ფარგლებს და ობიექტად ჰქონდეს ადამიანთა მთლიანობა“ (იქვე, გვ. 204). ვინაიდან შეუძლებელია ყველას ერთდროულად გიყვარდეს, ამიტომ ყველას სიყვარული კონცენტრირებული უნდა იყოს ერთის სიყვარულზე - ეს არის სიყვარული ქრისტესადმი, „უცდომლად განსაზღვრული ერთის (პაპის) ხმით. ამ ერთიანობის გარეთ, როგორც უკვე ვნახეთ, სიმრავლის აზრი შეიძლება იყოს მცდარი და რჩეულთა რწმენაც კი ბუნდოვანი დარჩეს“ (იქვე, გვ. 208). სოლოვიოვი არ იყო გაჭირვებული პაპის უცდომელობის თეზისის სიცრუის იდეით, მისთვის უფრო მნიშვნელოვანი იყო პაპის, როგორც ქრისტეს ყველა მორწმუნე ერთიანობის ორგანოს როლი. „საყოველთაო ეკლესია დაფუძნებულია ჭეშმარიტებაზე, დაფუძნებული რწმენით. ჭეშმარიტება ერთია და ამიტომ, ჭეშმარიტი რწმენა ერთი უნდა იყოს. და რაკი რწმენის ეს ერთობა ნამდვილად და პირდაპირ არ არის მოცემული მორწმუნეთა მთლიანობაში (რადგან არ არსებობს ყველას ერთობა რწმენის საკითხებში), მაშინ ის უნდა დარჩეს ერთი თავის კანონიერ ძალაში, რომლის გარანტიაც ღვთაებრივია. დახმარება და რომელიც მიღებულია ყველა მორწმუნის სიყვარულითა და ნდობით.იქვე, გვ.209).

როგორც სოლოვიოვის ზემოაღნიშნული განცხადებებიდან ჩანს, მას ესმოდა ვ.ც. როგორც რომის კათოლიკური ეკლესიის ხაზით ორგანიზებული ეკლესია. სოლოვიოვი ისე იყო გატაცებული ყველა ქრისტიანული ეკლესიის ერთიანობის იდეით, რომ მან ყურადღება არ მიაქცია დოგმატურ განსხვავებებს აღმოსავლურ და დასავლურ ეკლესიებს შორის. მისთვის მნიშვნელოვანი იყო ერთიანობის იდეა, რომელიც ყველა კონფესიურ განსხვავებაზე, ყველა ეროვნულ და ისტორიულ მახასიათებლებზე „დაიფარებოდა“. და ერთიანობისკენ ამ სწრაფვაში მან დაინახა დიდი მნიშვნელობა კათოლიციზმის ცენტრალიზებულ ორგანიზაციაში, რომელიც თავის სოციალურ და პოლიტიკურ საქმიანობაში უზრუნველყოფს მორწმუნეთა ერთიანობას, მიუხედავად მათი ეროვნული და სახელმწიფოებრივი იზოლაციისა.

სოლოვიოვის იდეამ "მთლიანად ქრისტიანობის" შესახებ განაპირობა კონფესიური განსხვავებების იგნორირება. შეხედულებების გაანალიზება ფ.მ. დოსტოევსკისოლოვიოვი ყურადღებას ამახვილებს დოსტოევსკის აზრზე, რომ ჭეშმარიტი ქრისტიანობა არის ყოვლისმომცველი ერთობა ერთ გლობალურ საერთო საქმეში და აღმოსავლეთისა და დასავლეთის შერიგების დიდი მისია დაეცა რუსეთს, ხოლო სლავოფილიზმსა და ვესტერნიზმს შორის დავის გაუქმება ნიშნავს. ამ დროისთვის გაუქმება აღმოსავლეთსა და დასავლეთს შორის მრავალსაუკუნოვანი ისტორიული უთანხმოების იდეაში, უთანხმოება, რამაც გამოიწვია არაბუნებრივი ბრძოლა მონათესავე სარწმუნოებებს შორის. აქედან მომდინარეობს სოლოვიოვის გაგება ვ.ც. როგორც უნივერსალური ეკლესია, რომელშიც „მთლიანად უნდა გაქრეს კაცობრიობის დაყოფა მეტოქე და მტრულ ტომებად და ხალხებად“ (Soloviev B.C. Soch. In 2 vols. T. 2. M., 1998. P. 304).

ფილოსოფიური ტერმინების ლექსიკონი. სამეცნიერო გამოცემა პროფესორ ვ.გ. კუზნეცოვა. M., INFRA-M, 2007, გვ. 94-95 წწ.

ძველი იერუსალიმი და მისი შემოგარენი. ბერი-მომლოცველ კაველინ ლეონიდის ჩანაწერებიდან

საბერძნეთის საპატრიარქო იერუსალიმში

უძველესი საპატრიარქო პალატების ადგილი. - ბერძნების უფლებები წმინდა ადგილების ფლობაზე. – საპატრიარქოს ამჟამინდელი შენობები. - ხუთი ეკლესია შიგნით. - უჯრედები. - საპატრიარქო სინოდი. - პატრიარქის სახლში. - ოფიცრები. - ბიბლიოთეკა. - საპატრიარქოს მცხოვრებთა მორალი და განათლების ხარისხი.

საბერძნეთის საპატრიარქო, ანუ საპატრიარქო მონასტერი წმ. მოციქულთა თანასწორი მეფეები კონსტანტინე და ელენა, ადგილობრივი ტრადიციის მიხედვით, ახლა ნიკოდიმის ბაღის ადგილს იკავებს. მართლმადიდებელი პატრიარქები, როგორც იერუსალიმის მთავარი სალოცავის კანონიერი მცველები, შექმნილი აღმოსავლეთ იმპერიის მოციქულთა თანასწორი მეფეების კონსტანტინე დიდისა და მისი დედა ელენეს მიერ, თავდაპირველად (ჯვაროსნების მიერ იერუსალიმის დაპყრობამდე) თავად ტაძრის მახლობლად ცხოვრობდა. ჩვენი უძველესი მომლოცველ-მწერალი აბატი დანიელი, რომელიც აღწერს უფლის აღდგომის ბერძნულ ეკლესიას, ამბობს: „მისი პალატების არსი ფართოა და ამ ოთახებში მთის პატრიარქი ცხოვრობს“. როდესაც მართლმადიდებელი პატრიარქი ჯვაროსნების შემოსევამ აიძულა, მათი ძალადობისგან, მუსლიმურ უღელზე ათასჯერ მწარე, გადასულიყო კონსტანტინოპოლის საზღვრამდე, მაშინ მისი ზედა პალატა დაიკავა ლათინთა პატრიარქმა, რომელიც პაპმა დანიშნა. ...შემდეგ, როდესაც ღვთის განგებულებამ ბოლო მოუღო ჯვაროსანთა ბატონობას პალესტინაში და ამავდროულად დასრულდა ლათინური სამღვდელოების იერუსალიმის სალოცავის ძალაუფლებისმოყვარე და ეგოისტური ფლობა, იერუსალიმის დამპყრობელი სალადინი (შესაბამისად. აღმოსავლელი მწერლების ჩვენებით) წმინდა სამარხის ეკლესია დაუბრუნა მის კანონიერ მფლობელებს, ბერძნებსა და მართლმადიდებელ არაბებს; მაგრამ უძველესი საპატრიარქო პალატები, ისევე როგორც სხვა შენობები, რომლებიც ლათინების მფლობელობაში იყო, დამპყრობლების კერძო საკუთრება გახდა. ეს სახლი, სახელად Chaté, რომლის მთავარი ფასადი გადაჰყურებს ქუჩას, რომელიც მიდის განკითხვის კარიბჭიდან ლათინური მონასტრისკენ, და კვლავ იზიდავს თავისი დიდებულებით და ატარებს ანტიკურობის აშკარა შტამპს. მისი ქვედა სართულის ნაწილი, მძიმე საყრდენებით (სამხრეთ მხარეს) არის გადაქცეული ქალაქის მარცვლეულის მაღაზიებად, სადაც გარშემო მყოფი არაბები ასხამენ მეათედს ყველა ჯიშიდან, რომელსაც ისინი თესენ, განიცდიან როგორც დიდი ჩაგვრის შეგროვებას, ასევე მიწოდებას. რისთვისაც არ არსებობს განაჩენი დედამიწაზე. მაღაზიების ზემოთ არის რამდენიმე ცარიელი უზარმაზარი დარბაზი, სადაც ცხოვრობენ გარეული მტრედები, ხოლო უფრო შორს, წმინდა სამარხის გუმბათის მიმდებარე კამერებში ცხოვრობს ერთ-ერთი არაბი ეფენდი (საპატიო ადგილობრივი მცხოვრები). წმიდა საფლავის გუმბათებსა და აღდგომის ბერძნულ ეკლესიას შორის, მისი ერთ-ერთი კამერა, რომელიც ჰარემით იყო დაკავებული, იყო ჩასმული. ბოლო დრომდე ამ პალატიდან იყო თავისუფალი გასასვლელი ტაძრის ზედა ტერასაზე, მაგრამ პატრიარქის ყოფილმა ვიკარმა, მიტროპოლიტმა მისაილმა, ადგილობრივი თურქეთის ხელისუფლების გაძლიერებული შუამდგომლობით აიძულა ეს გადასასვლელი გაეგოთ და ახლა მხოლოდ რამდენიმე პატარა ფანჯარა. ქალაქის ჭორების თანახმად, მფლობელს სურს გაყიდოს ეს მიმზიდველი ქონება ქრისტიანებისთვის, მაგრამ, მისი მნიშვნელობის გაცნობიერებით, მიუწვდომელ ფასს ითხოვს; მაგრამ უფრო სავარაუდოა, რომ თურქეთის მთავრობა არ დაუშვებს მის გაყიდვას, რადგან იცის, რომ ეს ახალ სირთულეებს შეუქმნის რელიგიურ დაპირისპირებაში.

შემთხვევით მოვხვდი ზემოხსენებულ ოთახში - ოთხკუთხა, წაგრძელებული, სამხრეთით ერთი პატარა სარკმლით, თურქული ჩვეულებისამებრ, კედლებთან დივნებით შემოსილი, რომელიც ღამისთევის საწოლს ემსახურება. სახლის პატრონმა ჩვენი სტუმრობისას, ცერემონიის გარეშე, შეაქო მისი სტუმართმოყვარეობა, ამ სათნოებით თავი აბრაამს შეადარა და თქვა, რომ მთელ ქალაქს შეეძლო დაემოწმებინა მისი სიტყვების სამართლიანობა. საკითხის არსი მდგომარეობს იმაში, რომ ის თავშესაფარს აძლევს მუჰამედ ჰაჯის, აჯილდოვებს რამდენიმე ღარიბის უსასყიდლოდ მიღებას მდიდრებისგან საკმარისი ანაზღაურებით.

ამ ეფენდის სახლს მის მიმდებარედ მინარეთი უკავია წმიდა სამარხის ეკლესიის მარჯვენა მხარეს (ჩრდილოეთზე). ტაძრის მეორე მხარეს (სამხრეთით), გეთსიმანიის ეზოსთან ახლოს არის კიდევ ერთი მეჩეთი, ასევე მინარეთით. ამრიგად, ტაძარი, რომელიც შეიცავს წმიდა საფლავს და გოლგოთას, ჩანს ორ მუსულმანურ მეჩეთსა და მინარეთს შორის: ხედი უნებურად მოგვაგონებს გოლგოთაზე ჯვარცმულს ორ ყაჩაღს შორის. ტრადიცია ამბობს, რომ დროთა განმავლობაში, „როცა ენების დრო აღსრულდება“, სახლის პატრონი, რომელიც ტაძართან მიმართებაში იკავებს წინდახედული ყაჩაღის ჯვარს, მიმართავს ქრისტეს, ხოლო მეჩეთი დგას. ტაძრის მარცხენა მხარე (ომარის ლოცვის ადგილზე) ბოლომდე დარჩება გამაგრების ძეგლად მარადიული ჭეშმარიტების თვალწინ.

ლათინთა კამათი იერუსალიმის სალოცავებზე მათი უფლებების შესახებ, დავები, რომლებზეც წმინდა ქალაქში ჩვენი ახალმოსახლეები უნებურად გაიგონებენ, გვაიძულებს ოდნავ შევეხოთ კითხვას: რას ეფუძნება ბერძნები წმინდანის ფლობაზე. ადგილები?

იერუსალიმის ტაძრის ისტორიიდან ვნახეთ, რომ მისი მფარველები იყვნენ მოციქულთა თანასწორი წმინდანები კონსტანტინე და დედა, წმიდა იმპერატრიცა ელენა. ლათინები დიდ იმპერატორს არ ცნობენ წმინდანად, არ უყვართ იგი, რადგან მან თავისი დედაქალაქი რომიდან კონსტანტინოპოლში გადაიტანა, რომელსაც კონსტანტინოპოლი ეწოდა. აქ არის ბერძნების, როგორც ძველი ბიზანტიელთა შთამომავლების, პირველი და არავითარ შემთხვევაში უდავო უფლება წმინდა ადგილების ფლობაზე - ეს, ასე ვთქვათ, მემკვიდრეობითი უფლებაა. კონსტანტინეს დროიდან ჯვაროსნული ლაშქრობების დაწყებამდე რომაელები გამუდმებით ჩნდებიან იერუსალიმში უცხოებად, სტუმრებად, ნამდვილი მასპინძლების მიერ ძმურად მიღებულნი, ეკლესიების განცალკევებამდე მეგობრულად, ხოლო განშორების შემდეგ, მხოლოდ აუცილებლობის გამო შემწყნარებლები. ჯვაროსნული ლაშქრობები, რომელიც დაიწყო მე-11 საუკუნის ბოლოს, იყო უფლების დასაწყისი, რომლის შესახებაც ლათინები ჯიუტად აგრძელებენ კამათს ბერძნებთან - დაპყრობის უფლება. 1093 წელს, ძახილით: „ღმერთმა ინება“ შთაგონებულმა ჯვაროსნებმა დაიპყრეს წმინდა ქალაქი და მასში შესვლისთანავე, მათი პირველი ბრძანება იყო პატრიარქის არჩევა რომაელი სამღვდელოებიდან. იერუსალიმის კანონიერი პატრიარქი სიმეონი იძულებული გახდა გადამდგარიყო და გარდაიცვალა გადასახლებაში კაიროში; ბერძენი ეპისკოპოსები ასევე შეცვალეს ლათინურმა ეპისკოპოსებმა და კანონიერი მწყემსები იძულებით განდევნეს მათი ეპარქიებიდან. იერუსალიმის პატრიარქები, რომლებიც სიმეონს გაჰყვნენ, იერუსალიმიდან ჯვაროსანთა განდევნამდე, კონსტანტინოპოლში იმყოფებოდნენ.

მართლმადიდებლური მონასტრებიდან, წმინდა სავას მხოლოდ ერთი ლავრა, როგორც შემდგომში ჩვენი წმინდა სამების ლავრა, დარჩა მართლმადიდებლობის ურყევ დასაყრდენად და მისი წინამძღვარი, როგორც ჩანს ჩვენი პირველი მომლოცველი მწერლის დანიელის ლეგენდიდან, მოხსნის შემდეგ. მართლმადიდებელი პატრიარქები და ეპისკოპოსები წმინდა ქალაქიდან, იყო მართლმადიდებლების ერთადერთი წარმომადგენელი პირველი იერუსალიმის მეფეების დროს, დაწყებული გოტფრედიდან.

ჯვაროსნული ლაშქრობების ისტორიკოსი, ტვიროსის ეპისკოპოსი ვილჰელმი მჭევრმეტყველად აღწერს ეგრეთ წოდებული ჯვრის რაინდთა ზნეობის უკიდურეს გაფუჭებას, უმაღლესი სასულიერო პირების ამბიციებსა და ინტრიგებს, პატრიარქის ჩხუბს ტაძრის რაინდებთან. - ერთი სიტყვით, ყველაფერი, რის შესახებაც უკვე შეუძლებელი იყო იმის თქმა: "ღმერთს სურს" - და მართლაც, "შურისძიების ღმერთმა არ დააყოვნა ჭამა". 100 წელზე ნაკლები გავიდა ჯვაროსნების მიერ იერუსალიმის დაპყრობიდან (88), იგი კვლავ მოექცა მუჰამედელთა მმართველობის ქვეშ: 1167 წელს მასში შევიდა სულთანი სალადინი და ჯვაროსნები წავიდნენ, რომელსაც წინ უძღოდა ლათინური პატრიარქი ჰერაკლიუსი. სასულიერო პირები, თან წაიღეს წმინდა საფლავის საეკლესიო ჭურჭელი და განძი, რომლის ღირებულება მხოლოდ ღმერთმა იცოდა, როგორც არაბი მემატიანე ამბობს. ბერძნებისა და სირიელების მართლმადიდებლური აღმსარებლობის ქრისტიანები კვლავ დაეუფლნენ წმინდა ადგილებს და გაცილებით მეტი თავისუფლებით სარგებლობდნენ სალადინის დროს ღვთისმსახურების აღსანიშნავად, ვიდრე ლათინური მეფეების დროს, რომლებიც აბრკოლებდნენ მართლმადიდებლებს ლათინური სამღვდელოების გულისთვის.

მესამე ჯვაროსნულმა ლაშქრობამ ახალი უბედურება გამოიწვია: 1204 წელს ჯვაროსნებმა აიღეს კონსტანტინოპოლი, აიღეს იგი შტურმით და ცეცხლსა და მახვილს უღალატეს. გაძარცვეს წმინდა ტაძრები; სოფიას საკათედრო ტაძარი და სხვა ეკლესიები გაძარცვეს და ზოგიერთი თავლად აქციეს; კანონიერი იმპერატორი პატრიარქთან ერთად ნიკეაში გადავიდა. იმპერატორად დანიშნულ ფლანდრიის გრაფი ბალდუინი წმინდა სოფიას ეკლესიაში ახალმა ლათინმა პატრიარქმა თომამ, ბერძენი იმპერატორის გვირგვინი, ბიზანტიის სამეფოში დაგვირგვინდა. ამის შემდეგ, დაახლოებით ნახევარი საუკუნის განმავლობაში, ლათინური იმპერია ინარჩუნებდა კონსტანტინოპოლს. იერუსალიმიც ერთ ხანს ჯვაროსანთა ხელში ჩავარდა და მისგან მართლმადიდებელი პატრიარქიც მყისვე განდევნეს და ლათინთა პატრიარქი დაადგინეს. მაგრამ ლათინთა ბატონობა წმიდა ქალაქში დიდხანს არ გაგრძელებულა - იერუსალიმი მალე ისევ „ენების თელვას გადაეცა“ და XIV საუკუნიდან დღემდე, ღვთის განგებულებით რჩება ურწმუნოების მფლობელობაში. „სანამ არ დამთავრდება ენის დრო“. მას შემდეგ წმინდა ქალაქი მხოლოდ ერთი მუსლიმური სამფლობელოს მეორეთი ჩანაცვლდა. მამლუქთა სულთნებმა დაკარგეს ძალაუფლება ორნახევარი საუკუნე გაგრძელდა შიდა დაპირისპირებაში და საბოლოოდ მათი სამეფო დაეცა ოსმალეთის ჯარების დარტყმის ქვეშ, რომელთა ძალაუფლება მტკიცედ იყო დამკვიდრებული კონსტანტინეს წმინდა იმპერიის ნანგრევებზე. სირიისა და პალესტინის პირველი დამპყრობელი ოსმალეთისგან, სულთან სელიმი, ეწვია წმინდა ქალაქს და ქალაქის კარიბჭესთან შეხვდა მართლმადიდებელი პატრიარქი დოსითეოსი მთელი სასულიერო პირებით, სიყვარულით ესაუბრა იერუსალიმის წმინდანებსა და უხუცესებს: მან მისცა ისინი თავისგან ახტინა, ანუ კეთილგანწყობის შეთანხმება, რომელიც განსაზღვრავდა, რომ ყველა მონასტერი და ეკლესია იყო პატრიარქის ძალაუფლებაში და ის უპირატესობას ანიჭებდა ყველა სულიერ რიტუალს სხვა აღმსარებლობაზე და ყველა სასულიერო პირი გამორიცხული იქნებოდა საყოველთაო. გადასახადი - ჰარაჩ. ამას ადასტურებს აგრეთვე ლათინური თანამედროვე კარმელიტი პილიგრიმის ნიკოლა ჰუენის ჩვენება, რომელიც წმინდა ქალაქს ეწვია 1487 წელს. ის ამბობს, რომ იმ დროს ბერძნები მრავალრიცხოვანნი იყვნენ წმინდა ქალაქში და ფლობდნენ, როგორც ახლა, წმინდა სამარხის გამოქვაბულს, საკათედრო ტაძარს და სხვა მრავალ სალოცავს. ლათინების საძმო მხოლოდ 24 ბერისგან შედგებოდა, რომლებიც მაშინ სიონის მონასტერში ცხოვრობდნენ. მართალია სელიმის ძემ, სულთანმა სოლიმანმა, დაუდასტურა მართლმადიდებელ პატრიარქ დოსითეოსსა და სასულიერო პირებს მამის სასიკეთო განკარგულებები, მაგრამ წმინდა ქალაქის ისტორიკოსის, პატრიარქ დოსითეუსის ჩვენებით, მართლმადიდებელი სამღვდელოება კონსტანტინოპოლის დაცემის შემდეგ ( 1453 წელს) გასაჭირში იყო. თავად პატრიარქები და ეპისკოპოსები მაშინ აირჩიეს მშობლიური არაბებიდან, რომლებმაც ბიზნესის გამოუცდელობისა და განათლების უკიდურესი ნაკლებობის გამო პალესტინის ეკლესია სრულ დაკნინებაში მიიყვანეს. სიღარიბემ ისეთ დონემდე მიაღწია, რომ ღვთისმსახურება თეთრეულის სამოსით, რკინის ტრიკირიითა და სპილენძის ჭურჭლით აღესრულებოდა, ხოლო ეკლესიის წარჩინებულებს ხელის შრომა უნდა ეჭამათ. მართლმადიდებლების კუთვნილი მრავალი მონასტრის წარმართთა ხელში გადაცემა ამ დროიდან იწყება და ამ უკანასკნელთა შეჭრა მართლმადიდებლურ სალოცავებში ხარბი თურქი ხელისუფლების მოსყიდვით - ეს არის უფლების მეორე საყრდენი, რომელზეც ლათინები და სომხები ახლა თავიანთ პრეტენზიებს ეყრდნობიან. მჭევრმეტყველად აღწერს ამ პერიოდს, იერუსალიმის ისტორიის ავტორი იერუსალიმში მართლმადიდებლური საზოგადოების მაშინდელ მდგომარეობაზე ასე საუბრობს: „ადგილობრივი არაბები, შურიან ბერძნებს, ეშინოდათ, რომ ისინი მხოლოდ წმინდა ადგილებს არ დაეპატრონებოდნენ და აიღებდნენ. მათი დაკნინების უპირატესობა, მას შემდეგ, რაც ბიზანტიის იმპერატორების მფარველობა შეწყდა მათთვის, მკაცრად აკვირდებოდნენ, რომ არც ერთი ბერძენი არ იყო აკურთხებული არა მხოლოდ პატრიარქებისთვის, არამედ ეპისკოპოსებისთვისაც კი. ეს ვითარება გაგრძელდა დაახლოებით ასი წლის განმავლობაში, ზღვის მკვიდრი ჰერმანის იერარქობამდე. ეგვიპტეში შესანიშნავად შეისწავლა არაბული ენა, მიიღეს დიაკვნად საპატრიარქო მონასტერში, სადაც ჯერ ბუნებრივ არაბად ითვლებოდა, შემდეგ კი არაჩვეულებრივი ნიჭის გამო ერთხმად აირჩიეს წმინდა ქალაქის თავმჯდომარედ. პატრიარქ დოროთეოსის მემკვიდრე. ჰერმანმა კვლავ დაიწყო, ნელ-ნელა, ბერძნებისგან ეპისკოპოსების აკურთხება თავისი ხანგრძლივი იერარქიის დროს და იერუსალიმის სინოდის უკანასკნელი წევრის ადგილობრივი არაბებისგან გარდაცვალების შემდეგ მან წესად დააწესა, რომ ვერავინ გაბედა რაიმეს კურთხევა. არაბთა იერუსალიმის ტახტის ეპისკოპოსს. ამ წესს მას შემდეგ ისეთი სიმკაცრით იცავენ, რომ დღესაც არა მარტო ეპისკოპოსები, არამედ ყველა იერონონა და იეროდიაკონიც კი ბერძნული წარმოშობისაა; სირიის ადგილობრივ მოსახლეობას პალესტინის მონასტრებში არავითარი ეკონომიკური მდგომარეობა არ ენდობა. ამ წესის გასაძლიერებლად, ჰერმანმა ასევე დაადგინა, რომ იერუსალიმში ბერძენი სამღვდელოების მემკვიდრეობა ყოველთვის უნდა დარჩეს წმინდა სამარხთან (ანუ არ გადაეცა ნათესავებს). ჰერმანის არჩევით, მისმა ბერძნებმა კვლავ დაიწყეს წმინდა ადგილების სიმრავლის მონახულება და მათი შესაწირავებით გამდიდრება; ის თავად დადიოდა კონსტანტინოპოლსა და სხვა ადგილებში მოწყალების შესაგროვებლად, ხშირად სტუმრობდა იორდანეს მიღმა მდებარე რეგიონებს, რომლებიც მის სამწყსოს ეკუთვნოდა, რადგან იქ, კერძოდ, გამაგრებულ ქალაქ კარაკში, იერუსალიმის მართლმადიდებელთა დიდმა და უმდიდრესმა ნაწილმა შეაფარა თავი. მამლუქების მმართველობის დროს.

პატრიარქ გერმანიის მემკვიდრეთაგან აღსანიშნავია: სოფრონიუსი, რომელმაც წარმატებით აიღო მრავალი ხეტიალი წმინდა ადგილების სასარგებლოდ მოწყალების შესაგროვებლად; დოსითეუსი, რომელმაც დაწერა იერუსალიმის საპატრიარქოს ისტორია; ქრისანტოსი, მისი ძმისშვილი, რომლის დროსაც ჩვენი ცნობილი მოგზაური ვასილი ბარსკი ეწვია პალესტინას; პოლიკარპე, რომელმაც აღადგინა ტაძარი 1808 წლის ხანძრის შემდეგ, და ბოლოს ათანასე, ამჟამინდელი პატრიარქის (კირილის) წინამორბედი, ყველა მათგანი თავისი შრომითა და ფხიზლად ზრუნვით მხარს უჭერდა მართლმადიდებლობას წმინდა მიწაზე და ღვთის შემწეობით. , შეძლო შეენარჩუნებინა თავისი ძვირფასი მემკვიდრეობა - წმინდა ადგილები, გამუდმებით ებრძოდა წარმართთა ინტრიგებსა და ინტრიგებს.

თანდათანობით ჩამოყალიბდა საბერძნეთის საპატრიარქოს ამჟამინდელი შენობები. ისინი თავდაპირველად წმინდა თეკლას მონასტრის ვიწრო კედლებში იყვნენ შემოსაზღვრული და, თანდათანობით ყველა მიმართულებით გავრცელებით, შეძლეს დასავლეთის მხრიდან სანუკვარ საკურთხეველთან შეერთება - საკათედრო სამრეკლოს ნახევრად დანგრეული შენობების გავლით, რომელიც მათშია. პირდაპირი ფლობა. საპატრიარქოს შენობების შიგნით მიმავალი მთავარი კარიბჭე მდებარეობს პატარა ქუჩაზე, რომლითაც ახლახან გაისროლეს თაღი, რომელიც აკავშირებს საპატრიარქოს მთავარ შენობას დღევანდელი პატრიარქ კირილის მიერ აშენებულ ე.წ. ; იგი გამოყოფილია სხვა სახლიდან, რომელიც 1864 წლამდე ეკავა რუსეთის სულიერ მისიას - საკმაოდ ვრცელი და საუკეთესო საპატრიარქო ბაღი იერუსალიმში, რომელშიც არის საკმაოდ ბევრი ხეხილი, რამდენიმე ვაზის არბორი, ყვავილი და სურნელოვანი მცენარე. საბერძნეთის საპატრიარქოს შენობების ნაწილი, წმიდა სამარხის სამრეკლოს მიმდებარედ, უკავშირდება ცენტრალურ შენობას, სარდაფი მთელ ქუჩაზე რამდენიმე საჟენისთვისაა გადაყრილი; ეს გადასასვლელი, რომელიც ახლახანს გაიზარდა, დღის განმავლობაში რამდენიმე ფარანით არის განათებული.

მას ეკუთვნის აგრეთვე ე.წ. „პატრიარქალური ქუჩის“ სახლების უმეტესობა, რომელიც სამხრეთიდან ესაზღვრება საპატრიარქოს მთავარ შენობას, ისევე როგორც ქალაქის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში მდებარე ქრისტიანული უბნის სახლების უმეტესობა. ვაკფ ელ-რუმი (ანუ მართლმადიდებელთა საკუთრება). მას ასევე აქვს ადგილი დავითის ციხის ჩრდილოეთ კედელთან. ამ ადგილს ვირსავია ჰქვია: ცოტა ხნის წინ (1860-1863 წწ.) ბერძნებმა მასზე ახალი ორსართულიანი შენობა ააშენეს, რომელიც საავადმყოფოსთვისაა განკუთვნილი. შენობის მშენებლობა შეწყდა პრინც კუზას მიერ წმინდა სამარხისადმი მიძღვნილი მამულების ჩამორთმევის შესახებ. ლეგენდის თანახმად, აქ იყო ბათშებას ქმრის, უბედური ურიას სახლი და ახლა სავსე ტბა, რომელშიც დაინახა მეფე დავითმა, როგორ იბანდა იგი თავისი სახლის ზედა ტერასიდან.

ამჟამინდელი საპატრიარქოს შენობების შიგნით არის ხუთი ეკლესია - ორი ზედა და სამი ქვედა:

1) წმ. მოციქულთა თანასწორნი კონსტანტინე და ელენა, სახლის პატრიარქი, განახლებული პატრიარქ სოფრონის მიერ (1579 წ.), მისი მშობლების მარადიული ხსოვნისათვის; იმდროინდელი კანკელი და სამეფო კარი ახლა წმინდა სავას ლავრაში, წმინდა ნიკოლოზის გამოქვაბულის ეკლესიაშია. საუცხოოდ მორთული: კარგი ხატწერის ხატები, რამდენიმე გამოსახულება ხელფასში; პატრიარქის გუნდები, ტრიბუნები და კათედრა შემკულია კაკლის, მარგალიტისა და სპილოს ძვლისგან დამზადებული წებოვანი მოზაიკით; მრავალ ფერადი მარმარილოს იატაკი; ლამაზი ჭაღები და ნათურები. ამ ტაძრის ხატებიდან განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს აბბა გერასიმის გაუქმებული იორდანიის მონასტრიდან გადმოტანილი იორდანიის ღვთისმშობლის უძველესი ხატი; ამ წმინდანის გამოსახულება არის ხატის უკანა მხარეს. ეს ხატი, როგორც სასწაულმოქმედი, ასევე მოხსენიებულია ჩვენი მე-12 საუკუნის მომლოცველმა ჰეგუმენმა დანიელმა, რომელიც თაყვანს სცემდა მას იორდანიის აბბა გერასიმეს მონასტერში, რომელიც აშენდა, მისი თქმით, იმ ადგილას, სადაც, ლეგენდის თანახმად, წმიდა ოჯახს ღამისთევა ჰქონდა. დარჩნენ ბეთლემიდან ეგვიპტეში ფრენის დროს. ეს ხატი იყო ამ უდაბნოს მონასტრის მთავარი სალოცავი და ამიტომ სავარაუდოა, რომ მისი დაწერის დრო თავად მონასტრის დასაწყისიდან და, შესაბამისად, V საუკუნით თარიღდება. აქვს ბასმანის ვერცხლის ჩარჩო, რომელიც არ ჩამოუვარდება ხატის სიძველეს. ბერძნებმა არ იცოდნენ ამ ხატის რეალური ფასი მანამ, სანამ არ აღმოაჩინეს იგი, ასე ვთქვათ, მეორედ (დანიელის შემდეგ), ჩვენი დაუვიწყარი მომლოცველი A. S. Norov, რომელიც მიუთითებდა მათ ძველ რუსულ მტკიცებულებებზე მისი მნიშვნელობის შესახებ. მარცხენა კლიროს უკან არის სარკმელი უფლის ტაძარში; ამ სარკმლიდან სომხური გალერეიდან ჩანს წმიდა სამარხის კუვუკლია. ამ ტაძარში ყოველდღიური წირვისთვის იკრიბებიან საბერძნეთის საპატრიარქოს ეპისკოპოსები და ბერები; მასა არ არის ძვირი მატინის შემდეგ. კითხვასა და გალობაში თავად ეპისკოპოსები მონაწილეობენ. ლოცვის შემდეგ, რომელიც ამგვარად ხვდება დღეს, ყველა იშლება თავისი წოდების საქმეებში და თავის დროზე კვლავ იკრიბება სადღესასწაულო საღამოსთვის.

2) წმიდა მოციქულთა თეკლას ეკლესია, რომელიც ადრე ამავე სახელწოდების მონასტერს ეკუთვნოდა, არ შეიცავს რაიმე განსაკუთრებულ ღირსშესანიშნავს.

დანარჩენი სამი ეკლესია არის წმინდა საფლავის ეკლესიის დასავლეთ მოედანზე დაბლა; ისინი საპატრიარქოს შუა ტერასიდან ქვის გრძელი კიბის გასწვრივ ეშვებიან.

3) წმიდა აღდგომის ეკლესია ან მირონმტვირთველთა სახურავების გარეშე; მის შუაში არის პატარა თეთრი მარმარილოს სამლოცველო, რომელიც მიუთითებს, ბერძნული ლეგენდის თანახმად, ქრისტეს გამოჩენის ადგილს წმინდა მარიამ მაგდალინელის აღდგომის შემდეგ, მებაღის სახით, როდესაც მან უთხრა: „შეეხეთ. მე კი არა, რადგან მამაჩემს მივაშურე“, რომელიც გამოსახულია დასავლეთ კედლის სამლოცველოებზე. ეკლესიის შუა ნაწილი ზემოდან ღიაა, აღმოსავლეთ ნაწილზე კი კანკელის გადასაფარებლად პატარა ტილო გაუკეთეს.

4) მარცხნივ არის ეკლესია უფლის ძმის იაკობ და იერუსალიმის პირველი ეპისკოპოსის სახელზე, საკმაოდ ფართო და არა მწირად შემკული ხატებით, რომელთა შორის არის რამდენიმე უძველესი. - ორივე ზემოაღნიშნული ტაძარი ემსახურება მართლმადიდებლური აღმსარებლობის არაბთა სამრევლოებს, რომელთათვისაც აქ ყოველდღიურად წირვა-ლოცვა აღესრულება არაბულად, მღვდლები ბუნებრივი არაბებიდან და ყველა მოთხოვნა.

5) ორმოცი მოწამის ეკლესია სამრეკლოს ქვეშ. ეს სამრეკლო ჯერ 1817 წლის მიწისძვრამ დაანგრია, შემდეგ კი, იმის შიშით, რომ საერთოდ არ ჩამოინგრევა, ყოფილი სიმაღლის ნახევარზეც კი დაშალეს. ამ ეკლესიაში ჩვეულებრივ დაკრძალულია იერუსალიმის პატრიარქები.

საპატრიარქოს ინტერიერი შედგება ტერასებისგან, რომლებიც გაფორმებულია საკნებით. საპატრიარქო გუბერნატორის მიერ დაკავებული შენობებიდან დაწყებული, ყველაზე უპრეტენზიოა, შედგება ერთი პატარა და ბევრი ორი, მაგრამ ცალკე ოთახისგან, ტერასაზე წვდომით, პატარა ფანჯრით და ორმაგი კარით: პირველი არის ფაქტობრივად ყაბზობა. მფლობელის არყოფნის დროს, ხოლო მეორე (გისოსი) მისი თანდასწრებით ჰაერის თავისუფალი გადაადგილებისთვის. კედლები მორთულია დაბალი თურქული დივანებით, დაფარული ხალიჩებით; ქვის იატაკი ასევე ზოგში ხალიჩებითაა დაფარული, ზოგში კი ხალიჩებით ან პალმის და ლერწმის ხალიჩებით. საჭმელს საერთო ჯამში ამზადებენ, მაგრამ საკვების მიღება და საკნებში მოხარშვა არ არის აკრძალული. მართლმადიდებლური აღმსარებლობის ღარიბი არაბების საკმაოდ დიდი ნაწილი იკვებება ყოველდღიური საერთო ტრაპეზის ნარჩენებით, რომლებიც, უფრო მეტიც, საპატრიარქოდან იღებენ კვირაში შვიდ პურს, გარდა მის კუთვნილ სახლებში.

საპატრიარქო სინოდი, რომელშიც იმართება იერუსალიმის საპატრიარქო სინოდის სხდომა, საპატიო თანამდებობის პირებისა და ახლად ჩამოსული მლოცველების მიღება მათი სახელების და მათი ნათესავების მოსახსენებლად, წმიდა სამარხის სასარგებლოდ შემოწირულობით, შედგება წაგრძელებული ოთახი სამხრეთით ერთი სარკმლით და აივნით უფლის ძმის წმინდა იაკობის ქვედა ეკლესიის შიგნით; ამ ეკლესიის უძველესი მონათლული კარი, რომელიც ამ აივანზე გადიოდა, ადრე ეკუთვნოდა წმიდა სამარხის სამლოცველოს და სასწაულებრივად გადარჩა 1808 წლის ხანძრის დროს, საერთო განადგურების დროს და ამიტომ იგი სანუკვარია, როგორც სალოცავი. კარის უკან არის ორი ხის ჯოხი და სარკე ხის მოზაიკის ყუთში - ხსოვნა იმ უბედურების შესახებ, რომლითაც იერუსალიმის საპატრიარქო მიიყვანეს, პატრიარქების მმართველობის დროს ბუნებრივი არაბებისგან (1550-იან წლებამდე).

ფაქტობრივად, „საპატრიარქო სახლი“ აშენდა ახლანდელი პატრიარქის, უნეტარესი კირილის მიერ, საპატრიარქოს მთავარი შენობის ჩრდილოეთით მდებარე ქუჩის მოპირდაპირე მხარეს - მის მოპირდაპირედ, ამ ქუჩაზე გადაყრილი თაღის მეშვეობით; მას აქვს კარგი შესასვლელი, სუფთა და განიერი ქვის კიბით, რომელიც პირდაპირ სასადილო ოთახში მიდის, კედლებზე პატრიარქის კეთილშობილური წინამორბედების გამოსახულებებია დაკიდებული; იქვე კიდია პორტრეტები: სულთანი და მისი პრემიერ-მინისტრები (დიდი ვეზირები) ფუად ფაშა და ალი ფაშა. სასადილოდან მარცხნივ არის შესასვლელი უზარმაზარი ფონდის ან მისაღები ოთახისკენ, რომელიც განათებულია დიდი ფანჯრებით, რომელიც ათვალიერებს ბაღს; კედლები გაფორმებულია დაბალი თურქული დივანებით; მისაღებიდან კარი მარცხნივ მიდის საწოლში და იერუსალიმის წმინდანის სწავლასთან ერთად; მის გვერდზე ჯერ კიდევ არის პატარა შიდა ფონდანტი საყოფაცხოვრებო ნივთების მისაღებად. ამ სახლის უკან არის საპატრიარქო ბაღი, ერთ-ერთი საუკეთესო იერუსალიმში, უხვად ხილით (ფორთოხალი, ლიმონი, ბროწეული და ნუში), ვენახები, ყვავილები და ბალზამიანი მცენარეები; მათ მეთაურობენ მოხუცი ბერი, რომელმაც აშკარად კარგად იცის თავისი საქმე.

პატრიარქის სახლთან იმავე ქუჩაზე, დასავლეთ მხარეს, 1859 წლის ზაფხულში, თითქმის ხელახლა აშენდა ქვის შენობა (მეორე სართული აშენდა), განზრახ, რათა მიეღო აგვისტოს მომლოცველი, დიდი ჰერცოგი კონსტანტინე. ნიკოლაევიჩი მეუღლესთან და შვილთან ერთად; ევროპული სტილით გაწმენდილი ამ დაუვიწყარი მოვლენის ღირსი ზრუნვითა და ყურადღებით, თავად პატრიარქის პირადი ზედამხედველობით.

როცა მე ვიყავი იერუსალიმის საპატრიარქოში 100-ზე მეტი მონასტერი იყო. მათ შორის მთავარი ეპისკოპოსები არიან: ორი საპატრიარქო მმართველი, არაბეთის მიტროპოლიტი პეტრა მელეტიოსი და არქიეპისკოპოსი გერასიმე ლიდა; ეპისკოპოსები სინოდის წევრები: ნეოფიტე ლიდა, ნათანაელი ნაბლუსელი, ნიკიფორე ფილადელფიელი; ეპისკოპოსები: ფილიმონ ღაზაელი, სამუელ ნეაპოლელი, იოანიკიუს ბეთლემელი, ნეოფიტე თაბორელი და პროკოპი ფილადელფიელი. წმინდა სამარხის ტაძარში ეპისკოპოსები არდადეგებსა და კვირას ატარებენ რეგულარულ წირვას და იმყოფებიან იერუსალიმის სინოდში, რომელსაც თავმჯდომარეობს უნეტარესის პატრიარქის ვიცე-მეფის და ეპიტროპი. არქიმანდრიტი ნიკიფორე, მისი თანაშემწე იეროდიაკონი ანფიმი, ჩემს დროს ერთად იყო მათი მოხელე და ბიბლიოთეკარი; პირველი დრაგომანი არის არქიმანდრიტი სოფრონი, მეორე უბრალო ბერი. სინოდი იკრიბება გარკვეულ დროს ან საჭიროებისამებრ; შემდეგ მასში მოწვეული არიან იერუსალიმის ყველა ეპისკოპოსი და რამდენიმე სინოდალური არქიმანდრიტი, რომელთა თანდასწრებითაც განიხილება ეს საკითხი.

საპატრიარქოს სხვა თანამდებობის პირები:

ხაზინადარს (კამარასიუმს) აქვს სააქტო დარბაზის გასაღები და ხსნის კარს, როცა ამის შესახებ ეცნობება; ის ელოდება სინოდის წევრების მოსვლას და თავად დგას სხდომის გარეთ კარებთან. საპატრიარქოს ყველა საგანძურსა და ჭურჭელს მინდობილია მისი შენახვა, ისევე როგორც ყველაფერი, რაც გარედან გამოგზავნის უნეტარესი პატრიარქის ან სხვა ვინმეს მიერ მართლმადიდებელი თემისა და მონასტრის საკეთილდღეოდ. ყველაფერი მას ინვენტარის მიხედვით გადასცემენ, როგორც მეურვეს და მისგან, ინვენტარის მიხედვით, ყველაფერს იღებენ და ტაძრის საჭიროებისთვის იყენებენ გამგებლები; ხაზინადარს არ შეუძლია თავისით განკარგოს ერთი გროშიც. ამ მიზეზით, თანამდებობის დაკავებამდე იგი ფიცს დებს სინოდის თანდასწრებით.

წმიდა საფლავის წინამძღვარი გუბერნატორს ექვემდებარება - ის ასევე არის მღვდელმსახური, თანაშემწე. ჩემს დროს წმიდა საფლავის წინამძღვარი იყო ამბროსი, რომელიც გარდაიცვალა 1858 წელს; მისი ადგილი დაიკავა მისმა თანაშემწემ ფრ. სერაფიმე და თაყვანისმცემელი იეროდიაკონი აბრაამი (ბულგარელებიდან, 30 წელი წმიდა სამარხის ძმობაში) მისი თანაშემწე გახდა. მღვდელმთავარი ინახავს ყველა შესაწირავს და აქვს დიდი ძალა, აგროვებს შემოსავალს, ხარჯავს იმას, რაც საჭიროა ტაძრის მოსაწყობად და წმიდა საფლავის ძმობის შესანარჩუნებლად. მასთან ერთად არის კლერკი, ორი-სამი რეგულარული იერონონი, სამი იეროდაკონი, სამი სექსტონი, დიასახლისი და რამდენიმე ახალბედა. თუ სომხების, ლათინების ან მისი ბერების მხრიდან რაიმე უწესრიგობაა, მაშინვე აცნობებს გამგებლებს, რომლებიც იღებენ შესაბამის ზომებს ამის წინააღმდეგ.

საპატრიარქოს აქვს მდიდარი ბიბლიოთეკა, რომელიც შედგება ქაღალდისა და ქაღალდის ხელნაწერებისგან, ასევე ადრეული დაბეჭდილი ბერძნული წიგნებისგან; ხელნაწერთა შორის არის რამდენიმე სლავური.

საბერძნეთის საპატრიარქოს ყველა მონასტერს, რომლებსაც თვალწინ უჩნდებათ თავიანთი ბატონების კარგი მაგალითი, იცვამენ მარტივად, აქვთ ტანისამოსი და სხვა სამოსი ერთიდაიგივე ჭრის და ექსკლუზიურად შავი, დამზადებული იაფი შალის მასალისგან. ყოველთვის კამილავკში დადიან; ფარდა გამოიყენება მხოლოდ ტაძარში წასვლისას ან ვინმესთან საპატიო ვიზიტის დროს. წირვა-ლოცვაში ეპისკოპოსები ატარებენ პანაგიას და მკერდის ჯვარს, მაგრამ წირვის გარეთ არ ატარებენ მათ. უფლისწულთა საკნები ინტერიერის დეკორაციით ცოტათი განსხვავდება ყველა უბრალო ბერის კელისაგან. მათი მისამართით ისინი უბრალოები არიან, არა საზეიმო, თუმცა, ღირსების შელახვის გარეშე, თავაზიანები და მეგობრულები, გაზვიადების და დახვეწილი თავაზიანობის გარეშე, შრომისმოყვარეები და თუ წიგნის სწავლით ვერ დაიკვეხნიან, მაშინ საქმით არ განთავისუფლდებიან. აღიარონ თავიანთი ბაგეებით, მტკიცედ ეჭირათ დოგმები და ტრადიციები და ერთი, წმიდა კათოლიკე და სამოციქულო ეკლესიის წესდება. არ შეიძლება არ მივესალმო მათ სანაქებო ცნობისმოყვარეობას. მათ შორის რამდენიმე ენის ცოდნა არც თუ ისე იშვიათია: მაგალითად, თითქმის ყველაფრის ახსნა შეიძლება არაბულად. მისი მადლი მელეტიოსი, გარდა ბერძნული ენისა, თავისუფლად ფლობს არაბულ, ბულგარულ და რუსულ ენებს. ნაზარეთის მიტროპოლიტი ნიფონტი და კლერკი ფრ. ანფიმი საუბრობს ფრანგულად და პირველ რიგში თავისუფლად ფლობს. ფილადელფიის ეპისკოპოსი არაბულად საუბრობს, როგორც ბუნებრივი არაბული. იერუსალიმში რუსული მისიის დაარსებით, ბევრმა გულმოდგინედ დაიწყო რუსული ენის შესწავლა და მცირე ხანში რამდენიმე იეროდიაკონმა უკვე შეძლო მთელი ლიტანიების რუსულად საუბარი. საპატრიარქო თავისი ხარჯებით, წმინდა მონასტერში სასულიერო სასწავლებლის გარდა (რომელიც ქვემოთ იქნება აღნიშნული), აქვს სამრევლო სკოლა მართლმადიდებელი არაბების შვილებისთვის, რომლებიც აქ სწავლობენ წერას, კითხულობენ საკუთარ და ბერძნულ ენაზე და ძირითად. ღვთის კანონის საფუძვლები, ბუღალტერია, ასევე საეკლესიო სიმღერა. წიგნებს აწვდის ამჟამინდელი პატრიარქის, კირილის მიერ დაარსებული სტამბა, რომელიც ბეჭდავს წიგნებს ბერძნულ და არაბულ ენებზე.

წიგნიდან რელიგიათა, რიტუალთა და სარწმუნოებათა ლექსიკონი ელიადე მირჩეას მიერ

8. ბერძნული რელიგია 8.1. მინოსური რელიგია. II ათასწლეულის კრეტის ცივილიზაცია. ე. ეწოდა ლეგენდარული მეფის მინოსის სახელს, რომელმაც ააგო ცნობილი ლაბირინთი. თუ ეს არ არის დიდი სასახლე კნოსოსში, გაფორმებული ორმაგი ცულის გამოსახულებებით (ლაბრიები), მაშინ,

წიგნიდან ახლო აღმოსავლეთი - მართლმადიდებლობის აკვანი ავტორი ტრუბნიკოვი ალექსანდრე გრიგორიევიჩი

6. იერუსალიმის საპატრიარქო იერუსალიმის საპატრიარქო ავრცელებს თავის უფლებამოსილებას იორდანიაზე, სადაც მას დაახლოებით 60000 მართლმადიდებელი ჰყავს და ისრაელში, სადაც დაახლოებით 15000 მართლმადიდებელია. როგორც ზემოთ ვნახეთ, ორივე სახელმწიფო მტრულად არის განწყობილი, მაგრამ პატრიარქს ამ დრომდე დაბრკოლებები არ შეხვედრია.

ავტორის რუსული მართლმადიდებლური ეკლესიის ქარტია წიგნიდან

8. ალექსანდრიის საპატრიარქო ეგვიპტის მართლმადიდებლურ ეკლესიას სათავეში უდგას ალექსანდრიის პატრიარქი, რომელიც ატარებს ტიტულს „უნეტარესი და ღირსი მამის, მოძღვრისა და მოძღვრის, პაპისა და პატრიარქის დიდი ქალაქ ალექსანდრიის, ლიბიის, პენტაპოლისის (პენტაპოლისი - ბერძნულიდან

წიგნიდან რუსული რელიგიურობა ავტორი ფედოტოვი გეორგი პეტროვიჩი

VI. მოსკოვის საპატრიარქო და სინოდალური ინსტიტუტები 1. მოსკოვის საპატრიარქო არის რუსეთის მართლმადიდებლური ეკლესიის ინსტიტუტი, რომელიც აერთიანებს სტრუქტურებს, რომლებსაც უშუალოდ ხელმძღვანელობს მოსკოვისა და სრულიად რუსეთის პატრიარქი, მოსკოვის საპატრიარქოს ხელმძღვანელობს პატრიარქი.

წიგნიდან თურქების მმართველობის ქვეშ მყოფი ბერძნულ-აღმოსავლეთის ეკლესიის ისტორია ავტორი ლებედევი ალექსეი პეტროვიჩი

ბერძნული ლიტურგია ბერძნული ლიტერატურა, თუნდაც სლავურ თარგმანებში, ძირითადად რუსული ელიტასთვის იყო განკუთვნილი. გარდა ამისა, რუსეთში ამ ლიტერატურის სიების მოცულობა და რაოდენობა ცვლადი ფაქტორი იყო. რუს მწიგნობარს და მკითხველს არჩევანი ჰქონდა. შედარებით

წიგნიდან ნიკეური და ნიკეის შემდგომი ქრისტიანობა. კონსტანტინე დიდიდან გრიგოლ დიდამდე (311 - 590 წ.) ავტორი შაფ ფილიპი

კონსტანტინოპოლის საპატრიარქო

წიგნიდან განმარტებითი ბიბლია. ტომი 5 ავტორი ლოპუხინი ალექსანდრე

I. კონსტანტინოპოლის საპატრიარქო თავის ინტელექტუალურ მხარეში მასალები, რომლებიც ეხება ბერძნული ეკლესიის ისტორიის ამ მონაკვეთს, ცოტაა, მაგრამ არა იმიტომ, რომ ისინი სრულად არ მოსულან ჩვენამდე, არამედ იმიტომ, რომ იმ დროის პატრიარქებმა, რომლებსაც ჩვენ ვსწავლობთ, მცირე კვალი დატოვეს. საკუთარ თავზე,

წიგნიდან განმარტებითი ბიბლია. ტომი 11 ავტორი ლოპუხინი ალექსანდრე

§58. ლათინური საპატრიარქო რომის პატრიარქის უპირატესობები კონსტანტინოპოლის პატრიარქთან შედარებით იყო ამავე დროს პაპის წარმოშობის მთავარი მიზეზი, რაზეც ახლა უფრო დეტალურად განვიხილავთ, უდავოა, რომ პაპობის გაჩენა შედეგი იყო

წიგნიდან სიმართლე რელიგიის შესახებ რუსეთში ავტორი (იარუშევიჩი) ნიკოლაი

3. მაშინ ისინი, ვინც დარჩნენ სიონში და გადარჩნენ იერუსალიმში, იწოდებიან წმინდანები, ყველა, ვინც ჩაწერილია წიგნში იერუსალიმში მცხოვრებთათვის - ე.ი. ბიბლიის მრავალ ადგილას ამ ზმნის გამოყენების მიხედვით, ისინი ფაქტობრივად ასეთი იქნება წმინდანები, ე.ი. თავდადებული

პატრიარქ სერგის წიგნიდან ავტორი ოდინცოვი მიხაილ ივანოვიჩი

თავი XXI. პავლეს მოგზაურობა მილეტიდან კესარიაში (1-9). კესარიაში ცხოვრება და წინასწარმეტყველება იერუსალიმში პავლეს ობლიგაციების შესახებ (10-14). შემდგომი გზა იერუსალიმისკენ (15-16). პავლეს უკანასკნელი ცხოვრება იერუსალიმში, იუდეველთა აღშფოთება მის წინააღმდეგ და მისი დაპატიმრება (17-40) 1 „განშორება

წიგნიდან მსოფლიო რელიგიების ისტორიიდან ავტორი გორელოვი ანატოლი ალექსეევიჩი

აღმოსავლეთის პატრიარქები და მოსკოვის საპატრიარქო გაერთიანებულნი არიან ფაშისტურ მჩაგვრელებთან ბრძოლაში მართლმადიდებლური აღმოსავლეთი - ქრისტიანობის აკვანი - ყოველთვის იყო სალოცავი მთელი მართლმადიდებლური სამყაროს თვალში. ალექსანდრიის, ანტიოქიის, იერუსალიმის პატრიარქები არიან მემკვიდრეები. წმინდანები

წიგნიდან რელიგიის ისტორია 2 ტომად [გზის, ჭეშმარიტების და ცხოვრების ძიებაში + ქრისტიანობის გზები] ავტორი კაცები ალექსანდრე

რუსეთის მართლმადიდებლური ეკლესიისა და მოსკოვის საპატრიარქოს საქმეთა საბჭო: ურთიერთობისა და ურთიერთგაგების დრო

წიგნიდან ვხვდებით აღდგომას. ტრადიციები, რეცეპტები, საჩუქრები ავტორი ლევკინა ტაისია

ბერძნული მითოლოგია ქრისტიანობა მსოფლიო რელიგიად ჩამოყალიბდა არა იმ კულტურაში, რომელშიც ის წარმოიშვა, არამედ ბერძნულ-რომაულში. როგორც რუსი ფილოსოფოსი ვლ. სოლოვიოვი, "ორი გზით - წინასწარმეტყველური შთაგონება ებრაელებში და ფილოსოფიური აზროვნება ბერძნებში -

ავტორის წიგნიდან

ბერძნული ტრაგედია ესქილე. ათენი, 525–456 წ V საუკუნის დასაწყისიდან ძვ.წ. ძვ.წ ბერძნულმა თეატრმა ცხოვრების ყველაზე რთულ პრობლემებზე ისაუბრა. იგი გახდა ტაძარიც, ბაქანიც და წიგნიც. ბერძნული ტრაგედიის შემქმნელი იყო ესქილე (ძვ. წ. 525-456 წწ.) ესქილეს შემოქმედების ცენტრშია ტრილოგია.

ავტორის წიგნიდან

ბერძნული აზროვნება ადამიანი ცვალებად სამყაროში. დასავლეთი და აღმოსავლეთი, IV-III სს. ძველი წელთაღრიცხვის ყველა პერიოდიდან XIX და XX საუკუნეების პროტოტიპი. ელინიზმის ცივილიზაციას უდიდეს ხარისხში შეუძლია ემსახუროს.. ბერძნებისთვის პირველი შოკი იყო „სამყაროს აღმოჩენა“. ალექსანდრე მაკედონელის ლაშქრობებში მათ

ავტორის წიგნიდან

ბერძნული ბაქლავა 700 გრ მზა გაყინული ფენოვანი ცომი (მინიმუმ 25 თხელი ფურცელი), 250 გრ კარაქი, 400 გრ ნუშის მარცვალი, 1 ჩაის კოვზი დაფქული დარიჩინი,? ჭიქა გრანულირებული შაქარი სიროფისთვის: 3 ჭიქა გრანულირებული შაქარი, ? ჩ/კ დაფქული დარიჩინი, 1 ს.კ. გახეხილი კოვზი

არქიმანდრიტ ლეონიდის წიგნის სათაური არ შეიცავს სიტყვა „გიდს“, თუმცა თავად ის თავის შემოქმედებას ასე უწოდებს. ეს აიხსნება იმით, რომ წიგნი უკვე გამოცემის დროს სცილდებოდა გარეგნულად უტილიტარულ მიზნებს. დღეს „ძველი იერუსალიმი და მისი შემოგარენი“ მოთხოვნადია არქეოლოგების, ლიტურგიკოსების, ხელოვნებათმცოდნეების, ისტორიკოსების, იერუსალიმისა და წმინდა ადგილების ისტორიით დაინტერესებული ყველასთვის. ავტორის სამეცნიერო პროდუქტად შექმნილი არქიმანდრიტ ლეონიდის წიგნი დღეს გახდა დამოუკიდებელი წყარო და შესანიშნავი „მეგზური“ XIX საუკუნის 50-იან წლებში იერუსალიმის რუსული პილიგრიმობის, ისტორიის, კულტურის, რელიგიის, ტოპოგრაფიისა და ცხოვრების შესასწავლად.

საბერძნეთის საპატრიარქო იერუსალიმში

უძველესი საპატრიარქო პალატების ადგილი. - ბერძნების უფლებები წმინდა ადგილების ფლობაზე. – საპატრიარქოს ამჟამინდელი შენობები. - ხუთი ეკლესია შიგნით. - უჯრედები. - საპატრიარქო სინოდი. - პატრიარქის სახლში. - ოფიცრები. - ბიბლიოთეკა. - საპატრიარქოს მცხოვრებთა მორალი და განათლების ხარისხი.

საბერძნეთის საპატრიარქო, ანუ საპატრიარქო მონასტერი წმ. მოციქულთა თანასწორი მეფეები კონსტანტინე და ელენა, ადგილობრივი ტრადიციის მიხედვით, ახლა ნიკოდიმის ბაღის ადგილს იკავებს. მართლმადიდებელი პატრიარქები, როგორც იერუსალიმის მთავარი სალოცავის კანონიერი მცველები, შექმნილი აღმოსავლეთ იმპერიის მოციქულთა თანასწორი მეფეების კონსტანტინე დიდისა და მისი დედა ელენეს მიერ, თავდაპირველად (ჯვაროსნების მიერ იერუსალიმის დაპყრობამდე) თავად ტაძრის მახლობლად ცხოვრობდა. ჩვენი უძველესი მომლოცველ-მწერალი აბატი დანიელი, რომელიც აღწერს უფლის აღდგომის ბერძნულ ეკლესიას, ამბობს: „მისი პალატების არსი ფართოა და ამ ოთახებში მთის პატრიარქი ცხოვრობს“. როდესაც მართლმადიდებელი პატრიარქი ჯვაროსნების შემოსევამ აიძულა, მათი ძალადობისგან, მუსლიმურ უღელზე ათასჯერ მწარე, გადასულიყო კონსტანტინოპოლის საზღვრამდე, მაშინ მისი ზედა პალატა დაიკავა ლათინთა პატრიარქმა, რომელიც პაპმა დანიშნა. ...შემდეგ, როდესაც ღვთის განგებულებამ ბოლო მოუღო ჯვაროსანთა ბატონობას პალესტინაში და ამავდროულად დასრულდა ლათინური სამღვდელოების იერუსალიმის სალოცავის ძალაუფლებისმოყვარე და ეგოისტური ფლობა, იერუსალიმის დამპყრობელი სალადინი (შესაბამისად. აღმოსავლელი მწერლების ჩვენებით) წმინდა სამარხის ეკლესია დაუბრუნა მის კანონიერ მფლობელებს, ბერძნებსა და მართლმადიდებელ არაბებს; მაგრამ უძველესი საპატრიარქო პალატები, ისევე როგორც სხვა შენობები, რომლებიც ლათინების მფლობელობაში იყო, დამპყრობლების კერძო საკუთრება გახდა. ეს სახლი, სახელად Chaté, რომლის მთავარი ფასადი გადაჰყურებს ქუჩას, რომელიც მიდის განკითხვის კარიბჭიდან ლათინური მონასტრისკენ, და კვლავ იზიდავს თავისი დიდებულებით და ატარებს ანტიკურობის აშკარა შტამპს. მისი ქვედა სართულის ნაწილი, მძიმე საყრდენებით (სამხრეთ მხარეს) არის გადაქცეული ქალაქის მარცვლეულის მაღაზიებად, სადაც გარშემო მყოფი არაბები ასხამენ მეათედს ყველა ჯიშიდან, რომელსაც ისინი თესენ, განიცდიან როგორც დიდი ჩაგვრის შეგროვებას, ასევე მიწოდებას. რისთვისაც არ არსებობს განაჩენი დედამიწაზე. მაღაზიების ზემოთ არის რამდენიმე ცარიელი უზარმაზარი დარბაზი, სადაც ცხოვრობენ გარეული მტრედები, ხოლო უფრო შორს, წმინდა სამარხის გუმბათის მიმდებარე კამერებში ცხოვრობს ერთ-ერთი არაბი ეფენდი (საპატიო ადგილობრივი მცხოვრები). წმიდა საფლავის გუმბათებსა და აღდგომის ბერძნულ ეკლესიას შორის, მისი ერთ-ერთი კამერა, რომელიც ჰარემით იყო დაკავებული, იყო ჩასმული. ბოლო დრომდე ამ პალატიდან იყო თავისუფალი გასასვლელი ტაძრის ზედა ტერასაზე, მაგრამ პატრიარქის ყოფილმა ვიკარმა, მიტროპოლიტმა მისაილმა, ადგილობრივი თურქეთის ხელისუფლების გაძლიერებული შუამდგომლობით აიძულა ეს გადასასვლელი გაეგოთ და ახლა მხოლოდ რამდენიმე პატარა ფანჯარა. ქალაქის ჭორების თანახმად, მფლობელს სურს გაყიდოს ეს მიმზიდველი ქონება ქრისტიანებისთვის, მაგრამ, მისი მნიშვნელობის გაცნობიერებით, მიუწვდომელ ფასს ითხოვს; მაგრამ უფრო სავარაუდოა, რომ თურქეთის მთავრობა არ დაუშვებს მის გაყიდვას, რადგან იცის, რომ ეს ახალ სირთულეებს შეუქმნის რელიგიურ დაპირისპირებაში.

შემთხვევით მოვხვდი ზემოხსენებულ ოთახში - ოთხკუთხა, წაგრძელებული, სამხრეთით ერთი პატარა სარკმლით, თურქული ჩვეულებისამებრ, კედლებთან დივნებით შემოსილი, რომელიც ღამისთევის საწოლს ემსახურება. სახლის პატრონმა ჩვენი სტუმრობისას, ცერემონიის გარეშე, შეაქო მისი სტუმართმოყვარეობა, ამ სათნოებით თავი აბრაამს შეადარა და თქვა, რომ მთელ ქალაქს შეეძლო დაემოწმებინა მისი სიტყვების სამართლიანობა. საკითხის არსი მდგომარეობს იმაში, რომ ის თავშესაფარს აძლევს მუჰამედ ჰაჯის, აჯილდოვებს რამდენიმე ღარიბის უსასყიდლოდ მიღებას მდიდრებისგან საკმარისი ანაზღაურებით.

ამ ეფენდის სახლს მის მიმდებარედ მინარეთი უკავია წმიდა სამარხის ეკლესიის მარჯვენა მხარეს (ჩრდილოეთზე). ტაძრის მეორე მხარეს (სამხრეთით), გეთსიმანიის ეზოსთან ახლოს არის კიდევ ერთი მეჩეთი, ასევე მინარეთით. ამრიგად, ტაძარი, რომელიც შეიცავს წმიდა საფლავს და გოლგოთას, ჩანს ორ მუსულმანურ მეჩეთსა და მინარეთს შორის: ხედი უნებურად მოგვაგონებს გოლგოთაზე ჯვარცმულს ორ ყაჩაღს შორის. ტრადიცია ამბობს, რომ დროთა განმავლობაში, „როცა ენების დრო აღსრულდება“, სახლის პატრონი, რომელიც ტაძართან მიმართებაში იკავებს წინდახედული ყაჩაღის ჯვარს, მიმართავს ქრისტეს, ხოლო მეჩეთი დგას. ტაძრის მარცხენა მხარე (ომარის ლოცვის ადგილზე) ბოლომდე დარჩება გამაგრების ძეგლად მარადიული ჭეშმარიტების თვალწინ.

ლათინთა კამათი იერუსალიმის სალოცავებზე მათი უფლებების შესახებ, დავები, რომლებზეც წმინდა ქალაქში ჩვენი ახალმოსახლეები უნებურად გაიგონებენ, გვაიძულებს ოდნავ შევეხოთ კითხვას: რას ეფუძნება ბერძნები წმინდანის ფლობაზე. ადგილები?

იერუსალიმის ტაძრის ისტორიიდან ვნახეთ, რომ მისი მფარველები იყვნენ მოციქულთა თანასწორი წმინდანები კონსტანტინე და დედა, წმიდა იმპერატრიცა ელენა. ლათინები დიდ იმპერატორს არ ცნობენ წმინდანად, არ უყვართ იგი, რადგან მან თავისი დედაქალაქი რომიდან კონსტანტინოპოლში გადაიტანა, რომელსაც კონსტანტინოპოლი ეწოდა. აქ არის ბერძნების, როგორც ძველი ბიზანტიელთა შთამომავლების, პირველი და არავითარ შემთხვევაში უდავო უფლება წმინდა ადგილების ფლობაზე - ეს, ასე ვთქვათ, მემკვიდრეობითი უფლებაა. კონსტანტინეს დროიდან ჯვაროსნული ლაშქრობების დაწყებამდე რომაელები გამუდმებით ჩნდებიან იერუსალიმში უცხოებად, სტუმრებად, ნამდვილი მასპინძლების მიერ ძმურად მიღებულნი, ეკლესიების განცალკევებამდე მეგობრულად, ხოლო განშორების შემდეგ, მხოლოდ აუცილებლობის გამო შემწყნარებლები. ჯვაროსნული ლაშქრობები, რომელიც დაიწყო მე-11 საუკუნის ბოლოს, იყო უფლების დასაწყისი, რომლის შესახებაც ლათინები ჯიუტად აგრძელებენ კამათს ბერძნებთან - დაპყრობის უფლება. 1093 წელს, ძახილით: „ღმერთმა ინება“ შთაგონებულმა ჯვაროსნებმა დაიპყრეს წმინდა ქალაქი და მასში შესვლისთანავე, მათი პირველი ბრძანება იყო პატრიარქის არჩევა რომაელი სამღვდელოებიდან. იერუსალიმის კანონიერი პატრიარქი სიმეონი იძულებული გახდა გადამდგარიყო და გარდაიცვალა გადასახლებაში კაიროში; ბერძენი ეპისკოპოსები ასევე შეცვალეს ლათინურმა ეპისკოპოსებმა და კანონიერი მწყემსები იძულებით განდევნეს მათი ეპარქიებიდან. იერუსალიმის პატრიარქები, რომლებიც სიმეონს გაჰყვნენ, იერუსალიმიდან ჯვაროსანთა განდევნამდე, კონსტანტინოპოლში იმყოფებოდნენ.

მართლმადიდებლური მონასტრებიდან, წმინდა სავას მხოლოდ ერთი ლავრა, როგორც შემდგომში ჩვენი წმინდა სამების ლავრა, დარჩა მართლმადიდებლობის ურყევ დასაყრდენად და მისი წინამძღვარი, როგორც ჩანს ჩვენი პირველი მომლოცველი მწერლის დანიელის ლეგენდიდან, მოხსნის შემდეგ. მართლმადიდებელი პატრიარქები და ეპისკოპოსები წმინდა ქალაქიდან, იყო მართლმადიდებლების ერთადერთი წარმომადგენელი პირველი იერუსალიმის მეფეების დროს, დაწყებული გოტფრედიდან.

ჯვაროსნული ლაშქრობების ისტორიკოსი, ტვიროსის ეპისკოპოსი ვილჰელმი მჭევრმეტყველად აღწერს ეგრეთ წოდებული ჯვრის რაინდთა ზნეობის უკიდურეს გაფუჭებას, უმაღლესი სასულიერო პირების ამბიციებსა და ინტრიგებს, პატრიარქის ჩხუბს ტაძრის რაინდებთან. - ერთი სიტყვით, ყველაფერი, რის შესახებაც უკვე შეუძლებელი იყო იმის თქმა: "ღმერთს სურს" - და მართლაც, "შურისძიების ღმერთმა არ დააყოვნა ჭამა". 100 წელზე ნაკლები გავიდა ჯვაროსნების მიერ იერუსალიმის დაპყრობიდან (88), იგი კვლავ მოექცა მუჰამედელთა მმართველობის ქვეშ: 1167 წელს მასში შევიდა სულთანი სალადინი და ჯვაროსნები წავიდნენ, რომელსაც წინ უძღოდა ლათინური პატრიარქი ჰერაკლიუსი. სასულიერო პირები, თან წაიღეს წმინდა საფლავის საეკლესიო ჭურჭელი და განძი, რომლის ღირებულება მხოლოდ ღმერთმა იცოდა, როგორც არაბი მემატიანე ამბობს. ბერძნებისა და სირიელების მართლმადიდებლური აღმსარებლობის ქრისტიანები კვლავ დაეუფლნენ წმინდა ადგილებს და გაცილებით მეტი თავისუფლებით სარგებლობდნენ სალადინის დროს ღვთისმსახურების აღსანიშნავად, ვიდრე ლათინური მეფეების დროს, რომლებიც აბრკოლებდნენ მართლმადიდებლებს ლათინური სამღვდელოების გულისთვის.

მესამე ჯვაროსნულმა ლაშქრობამ ახალი უბედურება გამოიწვია: 1204 წელს ჯვაროსნებმა აიღეს კონსტანტინოპოლი, აიღეს იგი შტურმით და ცეცხლსა და მახვილს უღალატეს. გაძარცვეს წმინდა ტაძრები; სოფიას საკათედრო ტაძარი და სხვა ეკლესიები გაძარცვეს და ზოგიერთი თავლად აქციეს; კანონიერი იმპერატორი პატრიარქთან ერთად ნიკეაში გადავიდა. იმპერატორად დანიშნულ ფლანდრიის გრაფი ბალდუინი წმინდა სოფიას ეკლესიაში ახალმა ლათინმა პატრიარქმა თომამ, ბერძენი იმპერატორის გვირგვინი, ბიზანტიის სამეფოში დაგვირგვინდა. ამის შემდეგ, დაახლოებით ნახევარი საუკუნის განმავლობაში, ლათინური იმპერია ინარჩუნებდა კონსტანტინოპოლს. იერუსალიმიც ერთ ხანს ჯვაროსანთა ხელში ჩავარდა და მისგან მართლმადიდებელი პატრიარქიც მყისვე განდევნეს და ლათინთა პატრიარქი დაადგინეს. მაგრამ ლათინთა ბატონობა წმიდა ქალაქში დიდხანს არ გაგრძელებულა - იერუსალიმი მალე ისევ „ენების თელვას გადაეცა“ და XIV საუკუნიდან დღემდე, ღვთის განგებულებით რჩება ურწმუნოების მფლობელობაში. „სანამ არ დამთავრდება ენის დრო“. მას შემდეგ წმინდა ქალაქი მხოლოდ ერთი მუსლიმური სამფლობელოს მეორეთი ჩანაცვლდა. მამლუქთა სულთნებმა დაკარგეს ძალაუფლება ორნახევარი საუკუნე გაგრძელდა შიდა დაპირისპირებაში და საბოლოოდ მათი სამეფო დაეცა ოსმალეთის ჯარების დარტყმის ქვეშ, რომელთა ძალაუფლება მტკიცედ იყო დამკვიდრებული კონსტანტინეს წმინდა იმპერიის ნანგრევებზე. სირიისა და პალესტინის პირველი დამპყრობელი ოსმალეთისგან, სულთან სელიმი, ეწვია წმინდა ქალაქს და ქალაქის კარიბჭესთან შეხვდა მართლმადიდებელი პატრიარქი დოსითეოსი მთელი სასულიერო პირებით, სიყვარულით ესაუბრა იერუსალიმის წმინდანებსა და უხუცესებს: მან მისცა ისინი თავისგან ახტინა, ანუ კეთილგანწყობის შეთანხმება, რომელიც განსაზღვრავდა, რომ ყველა მონასტერი და ეკლესია იყო პატრიარქის ძალაუფლებაში და ის უპირატესობას ანიჭებდა ყველა სულიერ რიტუალს სხვა აღმსარებლობაზე და ყველა სასულიერო პირი გამორიცხული იქნებოდა საყოველთაო. გადასახადი - ჰარაჩ. ამას ადასტურებს აგრეთვე ლათინური თანამედროვე კარმელიტი პილიგრიმის ნიკოლა ჰუენის ჩვენება, რომელიც წმინდა ქალაქს ეწვია 1487 წელს. ის ამბობს, რომ იმ დროს ბერძნები მრავალრიცხოვანნი იყვნენ წმინდა ქალაქში და ფლობდნენ, როგორც ახლა, წმინდა სამარხის გამოქვაბულს, საკათედრო ტაძარს და სხვა მრავალ სალოცავს. ლათინების საძმო მხოლოდ 24 ბერისგან შედგებოდა, რომლებიც მაშინ სიონის მონასტერში ცხოვრობდნენ. მართალია სელიმის ძემ, სულთანმა სოლიმანმა, დაუდასტურა მართლმადიდებელ პატრიარქ დოსითეოსსა და სასულიერო პირებს მამის სასიკეთო განკარგულებები, მაგრამ წმინდა ქალაქის ისტორიკოსის, პატრიარქ დოსითეუსის ჩვენებით, მართლმადიდებელი სამღვდელოება კონსტანტინოპოლის დაცემის შემდეგ ( 1453 წელს) გასაჭირში იყო. თავად პატრიარქები და ეპისკოპოსები მაშინ აირჩიეს მშობლიური არაბებიდან, რომლებმაც ბიზნესის გამოუცდელობისა და განათლების უკიდურესი ნაკლებობის გამო პალესტინის ეკლესია სრულ დაკნინებაში მიიყვანეს. სიღარიბემ ისეთ დონემდე მიაღწია, რომ ღვთისმსახურება თეთრეულის სამოსით, რკინის ტრიკირიითა და სპილენძის ჭურჭლით აღესრულებოდა, ხოლო ეკლესიის წარჩინებულებს ხელის შრომა უნდა ეჭამათ. მართლმადიდებლების კუთვნილი მრავალი მონასტრის წარმართთა ხელში გადაცემა ამ დროიდან იწყება და ამ უკანასკნელთა შეჭრა მართლმადიდებლურ სალოცავებში ხარბი თურქი ხელისუფლების მოსყიდვით - ეს არის უფლების მეორე საყრდენი, რომელზეც ლათინები და სომხები ახლა თავიანთ პრეტენზიებს ეყრდნობიან. მჭევრმეტყველად აღწერს ამ პერიოდს, იერუსალიმის ისტორიის ავტორი იერუსალიმში მართლმადიდებლური საზოგადოების მაშინდელ მდგომარეობაზე ასე საუბრობს: „ადგილობრივი არაბები, შურიან ბერძნებს, ეშინოდათ, რომ ისინი მხოლოდ წმინდა ადგილებს არ დაეპატრონებოდნენ და აიღებდნენ. მათი დაკნინების უპირატესობა, მას შემდეგ, რაც ბიზანტიის იმპერატორების მფარველობა შეწყდა მათთვის, მკაცრად აკვირდებოდნენ, რომ არც ერთი ბერძენი არ იყო აკურთხებული არა მხოლოდ პატრიარქებისთვის, არამედ ეპისკოპოსებისთვისაც კი. ეს ვითარება გაგრძელდა დაახლოებით ასი წლის განმავლობაში, ზღვის მკვიდრი ჰერმანის იერარქობამდე. ეგვიპტეში შესანიშნავად შეისწავლა არაბული ენა, მიიღეს დიაკვნად საპატრიარქო მონასტერში, სადაც ჯერ ბუნებრივ არაბად ითვლებოდა, შემდეგ კი არაჩვეულებრივი ნიჭის გამო ერთხმად აირჩიეს წმინდა ქალაქის თავმჯდომარედ. პატრიარქ დოროთეოსის მემკვიდრე. ჰერმანმა კვლავ დაიწყო, ნელ-ნელა, ბერძნებისგან ეპისკოპოსების აკურთხება თავისი ხანგრძლივი იერარქიის დროს და იერუსალიმის სინოდის უკანასკნელი წევრის ადგილობრივი არაბებისგან გარდაცვალების შემდეგ მან წესად დააწესა, რომ ვერავინ გაბედა რაიმეს კურთხევა. არაბთა იერუსალიმის ტახტის ეპისკოპოსს. ამ წესს მას შემდეგ ისეთი სიმკაცრით იცავენ, რომ დღესაც არა მარტო ეპისკოპოსები, არამედ ყველა იერონონა და იეროდიაკონიც კი ბერძნული წარმოშობისაა; სირიის ადგილობრივ მოსახლეობას პალესტინის მონასტრებში არავითარი ეკონომიკური მდგომარეობა არ ენდობა. ამ წესის გასაძლიერებლად, ჰერმანმა ასევე დაადგინა, რომ იერუსალიმში ბერძენი სამღვდელოების მემკვიდრეობა ყოველთვის უნდა დარჩეს წმინდა სამარხთან (ანუ არ გადაეცა ნათესავებს). ჰერმანის არჩევით, მისმა ბერძნებმა კვლავ დაიწყეს წმინდა ადგილების სიმრავლის მონახულება და მათი შესაწირავებით გამდიდრება; ის თავად დადიოდა კონსტანტინოპოლსა და სხვა ადგილებში მოწყალების შესაგროვებლად, ხშირად სტუმრობდა იორდანეს მიღმა მდებარე რეგიონებს, რომლებიც მის სამწყსოს ეკუთვნოდა, რადგან იქ, კერძოდ, გამაგრებულ ქალაქ კარაკში, იერუსალიმის მართლმადიდებელთა დიდმა და უმდიდრესმა ნაწილმა შეაფარა თავი. მამლუქების მმართველობის დროს.