სსრკ საბჭოთა კავშირის პირველი კონგრესი. სსრკ საბჭოთა კავშირის I კონგრესი სსრკ პიროვნებების საბჭოთა კავშირის პირველი კონგრესი
მუშათა, გლეხთა და წითელი არმიის დეპუტატთა საბჭოების კონგრესი, რომელმაც გამოაცხადა მსოფლიოში პირველი მრავალეროვნული სოციალისტური სახელმწიფოს - საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის ჩამოყალიბება. ჩატარდა მოსკოვში 1922 წლის 30 დეკემბერს. მის მუშაობაში მონაწილეობდა 2215 დელეგატი, მათ შორის 1727 რსფსრ-დან, 364 უკრაინის სსრ-დან, ZSFSR-91, BSSR-33. სოციალური შემადგენლობა: მუშები - 44,4%, გლეხები - 26,8%, ინტელექტუალები და დასაქმებულები - 28,8%. RCP (ბ) წევრებმა და კანდიდატებმა შეადგინეს დელეგატების 94,1%, სხვა პარტიების წევრები (ებრაული სოციალ-დემოკრატიული პარტია, მემარცხენე სოციალისტები - კავკასიის ფედერალისტები, ანარქისტები) - 0,2%, უპარტიო - 5,7%. დღის წესრიგში სსრკ-ს შექმნის შესახებ დეკლარაციის განხილვა (იხ. დეკლარაცია სსრკ-ს შექმნის შესახებ) , სსრკ-ს შექმნის ხელშეკრულების განხილვა (იხ. ხელშეკრულება სსრკ-ს ფორმირების შესახებ) (მომხსენებელი ი. ვ. სტალინი); სსრკ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის არჩევნები.
საბჭოთა ნაციონალური რესპუბლიკების უფრო მჭიდრო გაერთიანების აუცილებლობა ნაკარნახევი იყო ობიექტური ეკონომიკური და პოლიტიკური მიზეზებით, იგი განისაზღვრა სოციალისტური პრინციპებით საზოგადოების რეორგანიზაციისა და რევოლუციური მიღწევების დაცვის ამოცანებით. საბჭოთა რესპუბლიკების პოლიტიკური, სამხედრო, ეკონომიკური და დიპლომატიური გაერთიანება, რომელიც ჩამოყალიბდა პირველ ოქტომბრის წლებში, უნდა გამყარებულიყო სახელმწიფო გაერთიანების გზით. სსრკ-ს შექმნაში წამყვანი როლი ეკუთვნოდა კომუნისტურ პარტიას.ვ.ი.ლენინმა შეიმუშავა გეგმა ერთიანი საკავშირო სახელმწიფოს შექმნის შესახებ თანაბარი რესპუბლიკების ნებაყოფლობითი გაერთიანების სახით. ასეთი საკავშირო სახელმწიფოს საფუძველი იყო საბჭოთა კავშირის ძალა. ლენინური ინიციატივის მხარდაჭერით, რკპ (ბ) ცენტრალური კომიტეტის პლენუმმა 1922 წლის 6 ოქტომბერს ცნო საჭიროდ „... უკრაინის, ბელორუსიის, ამიერკავკასიის რესპუბლიკების ფედერაციასა და რსფსრ-ს შორის ხელშეკრულების დადება. მათი გაერთიანება "სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკების კავშირში" ..." ("CPSU რეზოლუციებში", ტ. უკრაინის, ბელორუსის, აზერბაიჯანის, საქართველოს, სომხეთის კომუნისტური პარტიების ცენტრალური კომიტეტის პლენუმებმა, რომელიც გაიმართა 1922 წლის ოქტომბერ-დეკემბერში, დაამტკიცა ლენინის იდეა საბჭოთა რესპუბლიკების ერთიან სახელმწიფოში გაერთიანების შესახებ. მე-7 სრულიად უკრაინული, მე-4 სრულიად ბელორუსული, საბჭოთა კავშირის 1-ლი ამიერკავკასიის კონგრესი და საბჭოთა კავშირის მეათე სრულიადრუსული კონგრესი. , იმავე წლის დეკემბერში გაიმართა, მოუწოდა საბჭოთა რესპუბლიკების გაერთიანებას და აირჩია სრულუფლებიანი დელეგაციები საბჭოთა კავშირის I საკავშირო ყრილობაზე. 29 დეკემბერს რესპუბლიკების სრულუფლებიანი დელეგაციების კონფერენციამ განიხილა კონგრესის მუშაობის პროცედურა და დაამტკიცა სსრკ-ს შექმნის შესახებ დეკლარაციისა და ხელშეკრულების პროექტი.
დელეგატებმა საპატიო თავმჯდომარედ აირჩიეს ვ.ი.ლენინი, რომელიც ავადმყოფობის გამო არ იმყოფებოდა და მისალმებები გაუგზავნეს კომუნისტური პარტიის ლიდერს. კონგრესის თავმჯდომარედ აირჩიეს მი. კალინინი, რომელმაც ერთხმად დაამტკიცა დეკლარაცია და ხელშეკრულება სსრკ-ს შექმნის შესახებ. მოსკოვი საბჭოთა კავშირის დედაქალაქად გამოცხადდა. ყრილობაზე არჩეული სსრკ ცესკოს შემადგენლობაში შედიოდა 371 წევრი და 138 კანდიდატი ყველა საკავშირო რესპუბლიკიდან.სსრკ ცესკოს დაევალა მოემზადა დეკლარაციისა და საკავშირო ხელშეკრულების საბოლოო ტექსტი და დასამტკიცებლად წარედგინა მე-2 ყრილობას. სსრკ საბჭოთა კავშირის. სსრკ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პირველ სხდომაზე (1922 წლის 30 დეკემბერი) აირჩიეს ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმი 19 წევრისა და 13 კანდიდატი წევრისაგან. ცესკოს თავმჯდომარეებად აირჩიეს: მ.ი.კალინინი - რსფსრ-დან, გ.ი.პეტროვსკი - უკრაინის სსრ-დან, ნ.ნ.ნარიმანოვი - ცსრ-დან, ა.გ.ჩერვიაკოვი -ბსსრ-დან, ა.ს.იენუკიძე - ცესკოს მდივანი.
ნათ.:ლენინი V. I. ეროვნების ან "ავტონომიზაციის საკითხზე", პოლნ. კოლ. ოპ. მე-5 გამოცემა. ტ.45, სსრკ საბჭოთა კავშირის I ყრილობა სიტყვასიტყვით. ანგარიში, M, 1922; სსრკ-ს, საკავშირო და ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების საბჭოების კონგრესები ს. დოკუმენტები, ტ.3, M, 1960; CPSU-ს ისტორია, ტ.4, წიგნი. 1, მ., 1970, გვ 196-210; იაკუბოვსკაია S.I. სსრკ-ს, როგორც საკავშირო სახელმწიფოს განვითარება 1922-1936, მ., 1972; საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის დაარსებიდან 50 წელი სკკპ ცენტრალური კომიტეტის, სსრკ უმაღლესი საბჭოს, რსფსრ უმაღლესი საბჭოს ერთობლივი საზეიმო კრება, 1972 წლის 21-22 დეკემბერი სიტყვასიტყვით. მოხსენება, მ., 1973 წ.
გ.დ.კომკოვი.
- - მოხდა მოსკოვში 26 იანვარს. - 2 თებერვალი 1924 წ. დღის წესრიგი: სსრკ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტისა და სსრკ სახალხო კომისართა საბჭოს ანგარიში; სსრკ კონსტიტუციის დამტკიცება; სსრკ ბიუჯეტი; ცენტრის დაარსების შესახებ. s.-x. ქილა...
- - შედგა მოსკოვში 1927 წლის 18 - 26 აპრილს. იყო 1601 დელეგატი გადამწყვეტი ხმით და 747 საკონსულტაციო ხმით, აქედან: მუშები 47,1%, გლეხები 28,3%, დასაქმებულები 24,6%; კომუნისტები 72,5%. დელეგატებს შორის 116 ქალი იყო...
- - იხილეთ საბჭოთა კავშირის რიგგარეშე მერვე ყრილობა ...
საბჭოთა ისტორიული ენციკლოპედია
- - მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატები - შედგა პეტროგრადში 1917 წლის 3 - 24 ივნისს. გადაწყვეტილება ყრილობის მოწვევის შესახებ არაუგვიანეს 25 აპრილისა. მიღებული იქნა 1917 წლის მარტში ვსეროსი. საბჭოთა კავშირის შეხვედრა...
საბჭოთა ისტორიული ენციკლოპედია
- - შედგა მოსკოვში 1929 წლის 20-28 მაისს. დღის წესრიგი: სსრკ წარმოების ანგარიში აპრილიდან. 1927 წ. ნარ.-ის განვითარების პირველი ხუთწლიანი გეგმა. x-va სსრკ; აწევის შესახებ x-va და თანამშრომლობა. შენობა სოფელში...
საბჭოთა ისტორიული ენციკლოპედია
- - მოხდა 1925 წლის 13-20 მაისს მოსკოვში. ესწრებოდა 2276 დელეგატი; გადამწყვეტი ხმით - 1580, მათ შორის წევრები და წევრობის კანდიდატები. VKP - 80%; მუშები - 40,5%, გლეხები - 29%. დღის წესრიგი: სსრ თურქმენთა კავშირში გაწევრიანების შესახებ. და უზბეკური. სსრ...
საბჭოთა ისტორიული ენციკლოპედია
- - მოხდა 1931 წლის 8-17 მარტს მოსკოვში. იყო 2403 დელეგატი, მათ შორის მუშები - 54,7%, გლეხები - 25,9%, დასაქმებულები - 19,4%; წევრი VKP იყო 72,8%, წევრი. კომსომოლი - 2,4%, უპარტიო - 24,8%. დელეგატებს შორის 321 ქალი იყო...
საბჭოთა ისტორიული ენციკლოპედია
- - მოხდა მოსკოვში 1936 წლის 25 ნოემბერს - 5 დეკემბერს ...
დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია
- - 1924 წლის 26 იანვარს - 2 თებერვალს მოსკოვში გაიმართა მუშათა გლეხისა და არმიის დეპუტატები, რომლებსაც ესწრებოდა 2124 დელეგატი. დღის წესრიგი: 1) მოხსენება საბჭოთა ხელისუფლების საქმიანობის შესახებ ...
დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია
- - გაიმართა პეტროგრადში 1917 წლის 4 მაისს - 28 მაისს. მოწვეული იყო გლეხთა კავშირის მთავარი კომიტეტისა და სრულიად რუსეთის კოოპერატივის კონგრესის ინიციატივით, რომელიც შეიკრიბა 1917 წლის მარტში ...
დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია
- - მშრომელთა, გლეხთა და წითელი არმიის დეპუტატთა საბჭოების კონგრესი, რომელმაც გამოაცხადა მსოფლიოში პირველი მრავალეროვნული სოციალისტური სახელმწიფოს - საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის ჩამოყალიბება.
დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია
- - შედგა მოსკოვში 1929 წლის 20-28 მაისს. დღის წესრიგი: 1) სსრკ მთავრობის ანგარიში 1927 წლის აპრილიდან. 2) სსრკ ეროვნული ეკონომიკის განვითარების პირველი ხუთწლიანი გეგმა ...
დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია
- - შედგა მოსკოვში 1935 წლის 28 იანვარს - 6 თებერვალს. გადამწყვეტი ხმით 2022 დელეგატი იყო, მათ შორის 940 მუშა, 473 გლეხი, 609 თანამშრომელი და 540 - საკონსულტაციო...
დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია
- - მოხდა 1925 წლის 13-20 მაისს მოსკოვში. იყო დელეგატები გადამწყვეტი ხმით 1580, საკონსულტაციო ხმით - 696; დელეგატებს შორის: AUCP-ის წევრები და კანდიდატები 80%; მუშები 40,5%, გლეხები 29% ...
დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია
- - მოხდა 1931 წლის 8-17 მარტს მოსკოვში. იყო 2403 დელეგატი, გადამწყვეტი ხმით - 1570. დელეგატების სოციალური შემადგენლობა: მუშები 54,4%, გლეხები 25,6%, დასაქმებულები 20% ...
დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია
- - სსრკ-ს უზენაესი ხელისუფლება 1922-36 წლებში ...
დიდი ენციკლოპედიური ლექსიკონი
საბჭოთა კავშირის პირველი გერმანიის კონგრესი
ავტორი სკკპ ცენტრალური კომიტეტის კომისია (ბ)3. საბჭოთა კავშირის VIII ყრილობა. სსრკ-ს ახალი კონსტიტუციის მიღება. 1935 წლის თებერვალში საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის საბჭოების VII ყრილობამ მიიღო გადაწყვეტილება სსრკ-ს კონსტიტუციის შეცვლის შესახებ, მიღებული 1924 წელს. სსრკ-ს კონსტიტუციის შეცვლის აუცილებლობა იმ უზარმაზარმა გამოიწვია
წიგნიდან შენიშვნები რევოლუციის შესახებ ავტორი სუხანოვი ნიკოლაი ნიკოლაევიჩი4. საბჭოთა კავშირის პირველი სრულიადრუსული კონგრესი რას გვპირდება? - კულუარული ლაბორატორიები. - კონგრესის შემადგენლობა. - "პოპულისტების ქორწილი". - სოციალისტ-რევოლუციონერთა ყრილობა. - კადეტთა კორპუსი. - პროგრამა. - სპიკერები. - წინასწარი შეხვედრები. - გახსნა. - იუბილე 3 ივნისს. - სიურპრიზები
წიგნიდან ბოლშევიკების საკავშირო კომუნისტური პარტიის მოკლე ისტორია ავტორი სკკპ ცენტრალური კომიტეტის კომისია (ბ) წიგნიდან რუსეთის ისტორია XX - XXI საუკუნის დასაწყისი ავტორი ტერეშჩენკო იური იაკოვლევიჩი1. საბჭოთა კავშირის II სრულიადრუსული კონგრესი საბჭოთა სახელმწიფოს ჩამოყალიბება დაიწყო 1917 წლის 25-27 ოქტომბერს პეტროგრადში, სმოლნის სასახლეში, მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატთა საბჭოთა კავშირის მე-11 ყრილობით. მისი გახსნა დღის ორ საათზე იყო დაგეგმილი, მაგრამ
ავტორი შჩეპეტევი ვასილი ივანოვიჩისაბჭოთა კავშირის II სრულიადრუსული კონგრესი. ახალი სამთავრობო აპარატის შექმნა რუსეთში ახალი სახელმწიფო სისტემის ჩამოყალიბება დაიწყო 1917 წლის 25 ოქტომბერს. 25–27 ოქტომბერს (7–9 ნოემბერი) გაიმართა მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატთა საბჭოთა კავშირის მეორე რუსი კონგრესი. , 1917 წ.
წიგნიდან რუსეთში სახელმწიფო მმართველობის ისტორია ავტორი შჩეპეტევი ვასილი ივანოვიჩიმუშათა, ჯარისკაცთა და გლეხთა დეპუტატთა საბჭოების III (გამაერთიანებელი) კონგრესი მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოების პარალელურად ქვეყანაში არსებობდა გლეხთა დეპუტატების საბჭოები, რომელშიც სოციალისტ-რევოლუციურ პარტიას ჰქონდა მნიშვნელოვანი გავლენა. 1917 წლის ნოემბერი პეტროგრადში
წიგნიდან 37 წლის გამოცანა (კრებული) ავტორი კოჟინოვი ვადიმ ვალერიანოვიჩინაწილი 10. სსრკ საბჭოთა კავშირის VIII რიგგარეშე ყრილობა. ახალი კონსტიტუციის მიღება 1936 წლის ნოემბრის ბოლოს ყველა მედიამ დაიწყო გაშუქება ძირითადად ყველაზე მნიშვნელოვან თემაზე - სსრკ საბჭოთა კავშირის VIII საგანგებო კონგრესის მიმდინარეობაზე. მხოლოდ ერთი პრობლემის გადასაჭრელად მოწვეული კონგრესი
წიგნიდან უკრაინა-რუსეთის გაუკუღმართებული ისტორია. ტომი II ავტორი ველური ანდრიასაბჭოთა კავშირის კონგრესი კიევში მათ სურდათ მისი განხორციელება კანონიერად, "უკრაინის გლეხთა, მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოების კონგრესის" გადაწყვეტილებით, რომელიც მოიწვიეს კიევში 17 დეკემბერს, ინიციატივით. სამი ორგანიზაცია: მუშათა დეპუტატების რეგიონალური აღმასრულებელი კომიტეტი,
წიგნიდან გერმანიის ისტორია. ტომი 2. გერმანიის იმპერიის შექმნიდან 21-ე საუკუნის დასაწყისამდე ავტორი Bonwetsch Berndსაბჭოთა კავშირის პირველი გერმანიის კონგრესი
წიგნიდან გლეხი ბრესტი, ანუ ბოლშევიკური ნეპ-ის პრეისტორია ავტორი პავლიუჩენკოვი სერგეი ალექსეევიჩისაბჭოთა კავშირის VIII სრულიადრუსული კონგრესი საბჭოთა კავშირის VIII კონგრესის მიერ მიღებული რეზოლუციის შეფასებამ რუსი ისტორიკოსები ორ ბანაკად დაყო. ზოგიერთი მას სამხედრო-კომუნისტური პერიოდის ბოლო, გრანდიოზულ აქტად აფასებს. სხვები უფრო მიდრეკილნი არიან მას სამხედროდან წასვლად აღიქვან
ლეონ ტროცკის წიგნიდან. ბოლშევიკი. 1917–1923 წწ ავტორი ფელშტინსკი იური გეორგიევიჩი3. საბჭოთა კავშირის II კონგრესი და სახელმწიფო ძალაუფლების ხელში ჩაგდება 22 ოქტომბერს, სახალხო სახლში გამართულ მიტინგზე გამოსვლისას, ტროცკი ამტკიცებდა, რომ პეტროგრადი გერმანელებისთვის დანებების ზღვარზე იყო, რომ მუშებმა და ჯარისკაცებმა უნდა აიღონ პასუხისმგებლობა ქვეყნის დაცვაზე. მიახლოება დედაქალაქთან. მეტყველება უკიდურესად
წიგნიდან ეროვნული სახელმწიფოსა და სამართლის ისტორია: მოტყუების ფურცელი ავტორი ავტორი უცნობია49. სახელმწიფო ტექნიკის განვითარება NEP-ის პერიოდში. საბჭოთა კავშირის საკავშირო კონგრესი, სსრკ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი ახალი ეკონომიკური პოლიტიკის (NEP) განხორციელება დაიწყო 1921 წელს და დასრულდა 1930-იანი წლების მეორე ნახევარში. აქტივობები NEP-ის პერიოდში: ჭარბი ათვისების ჩანაცვლება ნატურით გადასახადით; ნებართვა
ავტორი სკკპ ცენტრალური კომიტეტის კომისია (ბ) წიგნიდან ბოლშევიკების საკავშირო კომუნისტური პარტიის მოკლე ისტორია ავტორი სკკპ ცენტრალური კომიტეტის კომისია (ბ) წიგნიდან რუსეთის ისტორიის მოკლე კურსი უძველესი დროიდან 21-ე საუკუნის დასაწყისამდე ავტორი კეროვი ვალერი ვსევოლოდოვიჩი2. საბჭოთა კავშირის სრულიად რუსეთის კონგრესის შესახებ 2.1. ყრილობის შემადგენლობა. კონგრესს ესწრებოდა 1046 დელეგატი ქვეყნის მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოებიდან, ასევე არმიის, საზღვაო ფლოტისა და ეროვნული სასაზღვრო რეგიონების წარმომადგენლები. ბოლშევიკებმა, რომლებმაც ივნისში საბჭოთა კავშირის პირველ რუსულ კონგრესზე ხმების 10% მიიღეს.
წიგნიდან შენიშვნები რევოლუციის შესახებ ავტორი სუხანოვი ნიკოლაი ნიკოლაევიჩი4. საბჭოთა კავშირის პირველი სრულიადრუსული კონგრესი რას გვპირდება? - კულუარული ლაბორატორიები. - კონგრესის შემადგენლობა. - "პოპულისტების ქორწილი". - სოციალისტ-რევოლუციონერთა ყრილობა. - კადეტთა კორპუსი. - პროგრამა. - სპიკერები. - წინასწარი შეხვედრები. - გახსნა. - იუბილე 3 ივნისს. - სიურპრიზები
წიგნიდან ბოლშევიკების საკავშირო კომუნისტური პარტიის მოკლე ისტორია ავტორი სკკპ ცენტრალური კომიტეტის კომისია (ბ)6. ოქტომბრის აჯანყება პეტროგრადში და დროებითი მთავრობის დაპატიმრება. საბჭოთა კავშირის II ყრილობა და საბჭოთა ხელისუფლების ფორმირება. საბჭოთა კავშირის II კონგრესის დადგენილებები მსოფლიოს, მიწის შესახებ. სოციალისტური რევოლუციის გამარჯვება. სოციალისტური რევოლუციის გამარჯვების მიზეზები. ბოლშევიკები გახდნენ
წიგნიდან ბოლშევიკების საკავშირო კომუნისტური პარტიის მოკლე ისტორია ავტორი სკკპ ცენტრალური კომიტეტის კომისია (ბ)3. საბჭოთა კავშირის VIII ყრილობა. სსრკ-ს ახალი კონსტიტუციის მიღება. 1935 წლის თებერვალში საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის საბჭოების VII ყრილობამ მიიღო გადაწყვეტილება სსრკ-ს კონსტიტუციის შეცვლის შესახებ, მიღებული 1924 წელს. სსრკ-ს კონსტიტუციის შეცვლის აუცილებლობა იმ უზარმაზარმა გამოიწვია
წიგნიდან უკრაინის სსრ ისტორია ათ ტომად. ტომი მეექვსე ავტორი ავტორთა გუნდი2. I საბჭოეთების სრულიად უკრაინული კონგრესი უკრაინის საბჭოთა რესპუბლიკად გამოცხადება. კონგრესის კანონიერად არჩეული დელეგატები შეიკრიბნენ ხარკოვში, სადაც ისინი გაერთიანდნენ დონბასის და კრივოი როგის საბჭოების III რეგიონალური კონგრესის დელეგატებთან. ორივე კონგრესმა გადაწყვიტა ჩამოყალიბებულიყო როგორც პირველი სრულიად უკრაინული
სსრკ საბჭოთა კავშირის პირველი კონგრესი
მუშათა, გლეხთა და წითელი არმიის დეპუტატთა საბჭოების კონგრესი, რომელმაც გამოაცხადა მსოფლიოში პირველი მრავალეროვნული სოციალისტური სახელმწიფოს, საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის ჩამოყალიბება. ჩატარდა მოსკოვში 1922 წლის 30 დეკემბერს. მის მუშაობაში მონაწილეობდა 2215 დელეგატი, მათ შორის ≈ 1727 რსფსრ-დან, ≈ 364 უკრაინის სსრ-დან, ≈ 91 ზსფსრ-დან და 33 ბსსრ-დან. სოციალური შემადგენლობა: მუშები ≈ 44,4%, გლეხები ≈ 26,8%, ინტელექტუალები და დასაქმებულები ≈ 28,8%. რკპ(ბ) წევრებსა და კანდიდატებს შეადგენდნენ დელეგატების 94,1%, სხვა პარტიების წევრები (ებრაული სოციალ-დემოკრატიული პარტია, მარცხენა სოციალისტები - კავკასიის ფედერალისტები, ანარქისტები) - 0,2%, უპარტიოები - 5,7%. დღის წესრიგი სსრკ-ს შექმნის შესახებ დეკლარაციის განხილვა, სსრკ-ს შექმნის ხელშეკრულების განხილვა (სპიკერი IV სტალინი); სსრკ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის არჩევნები. საბჭოთა ნაციონალური რესპუბლიკების უფრო მჭიდრო გაერთიანების აუცილებლობა ნაკარნახევი იყო ობიექტური ეკონომიკური და პოლიტიკური მიზეზებით, იგი განისაზღვრა სოციალისტური პრინციპებით საზოგადოების რეორგანიზაციისა და რევოლუციური მიღწევების დაცვის ამოცანებით. საბჭოთა რესპუბლიკების პოლიტიკური, სამხედრო, ეკონომიკური და დიპლომატიური გაერთიანება, რომელიც ჩამოყალიბდა პირველ ოქტომბრის წლებში, უნდა გამყარებულიყო სახელმწიფო გაერთიანების გზით. სსრკ-ს შექმნაში წამყვანი როლი ეკუთვნოდა კომუნისტურ პარტიას.ვ.ი.ლენინმა შეიმუშავა გეგმა ერთიანი საკავშირო სახელმწიფოს შექმნის შესახებ თანაბარი რესპუბლიკების ნებაყოფლობითი გაერთიანების სახით. ასეთი საკავშირო სახელმწიფოს საფუძველი იყო საბჭოთა კავშირის ძალა. ლენინისტური ინიციატივის მხარდაჭერით, რკპ (ბ) ცენტრალური კომიტეტის პლენუმმა 1922 წლის 6 ოქტომბერს აღიარა საჭიროება „... უკრაინას, ბელორუსიას, ამიერკავკასიის რესპუბლიკების ფედერაციასა და რსფსრ-ს შორის ხელშეკრულების დადებას. მათი გაერთიანება ⌠სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკების კავშირში ■┘“ („CPSU რეზოლუციებში“, მე-8 გამოცემა, ტ. 2, 1970, გვ. 40.
სსრკ-ს კონსტიტუციური საფუძვლების შესამუშავებლად შეიქმნა კომისია რესპუბლიკების წარმომადგენლების მონაწილეობით. უკრაინის, ბელორუსის, აზერბაიჯანის, საქართველოსა და სომხეთის კომუნისტური პარტიების ცენტრალური კომიტეტების პლენუმებმა, გამართულმა 1922 წლის ოქტომბერ-დეკემბერში, დაამტკიცა ლენინის იდეა საბჭოთა რესპუბლიკების ერთიან სახელმწიფოში გაერთიანების შესახებ. იმავე წლის დეკემბერში ჩატარებული საბჭოთა კავშირის მე-7 სრულიად უკრაინული, მე-4 სრულიად ბელორუსული, 1-ლი ამიერკავკასიის კონგრესები და საბჭოთა კავშირის მეათე სრულიადრუსული კონგრესი ისაუბრეს საბჭოთა რესპუბლიკების გაერთიანების სასარგებლოდ და აირჩიეს უფლებამოსილი დელეგაციები. საბჭოთა კავშირის 1-ლი საკავშირო კონგრესი. 29 დეკემბერს რესპუბლიკების სრულუფლებიანი დელეგაციების კონფერენციამ განიხილა კონგრესის მუშაობის პროცედურა და დაამტკიცა სსრკ-ს შექმნის შესახებ დეკლარაციისა და ხელშეკრულების პროექტი.
დელეგატებმა საპატიო თავმჯდომარედ აირჩიეს ვ.ი.ლენინი, რომელიც ავადმყოფობის გამო არ იმყოფებოდა და მისალმებები გაუგზავნეს კომუნისტური პარტიის ლიდერს. კონგრესის თავმჯდომარედ აირჩიეს მი. კალინინი, რომელმაც ერთხმად დაამტკიცა დეკლარაცია და ხელშეკრულება სსრკ-ს შექმნის შესახებ. მოსკოვი საბჭოთა კავშირის დედაქალაქად გამოცხადდა. ყრილობაზე არჩეული სსრკ ცესკოს შემადგენლობაში შედიოდა 371 წევრი და 138 კანდიდატი ყველა საკავშირო რესპუბლიკიდან.სსრკ ცესკოს დაევალა მოემზადა დეკლარაციისა და საკავშირო ხელშეკრულების საბოლოო ტექსტი და დასამტკიცებლად წარედგინა მე-2 ყრილობას. სსრკ საბჭოთა კავშირის. სსრკ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის I სესია (192 წლის 30 დეკემბერი).
აირჩია ცესკოს პრეზიდიუმი 19 წევრისა და 13 კანდიდატი წევრისგან. ცესკოს თავმჯდომარეებად აირჩიეს: მ.ი.კალინინი რსფსრ-დან, გ.ი.პეტროვსკი უკრაინის სსრ-დან, ნ.ნ.ნარიმანოვი TSFSR-დან, ა.გ.ჩერვიაკოვი ბსსრ-დან და ა.ს.იენუკიძე ცესკოს მდივნად.
ლიტ .: ლენინი V. I. ეროვნების ან "ავტონომიზაციის საკითხზე", პოლნ. კოლ. ოპ. მე-5 გამოცემა. ტ.45, სსრკ საბჭოთა კავშირის I ყრილობა სიტყვასიტყვით. ანგარიში, M, 1922; სსრკ-ს, საკავშირო და ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების საბჭოების კონგრესები ს. დოკუმენტები, ტ.3, M, 1960; CPSU-ს ისტორია, ტ.4, წიგნი. 1, M., 1970, გვ. 196≈210; Yakubovskaya S. I. სსრკ-ს, როგორც საკავშირო სახელმწიფოს განვითარება 1922≈1936, M., 1972; საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკების კავშირის დაარსებიდან 50 წლისთავი სკკპ ცენტრალური კომიტეტის, სსრკ უმაღლესი საბჭოს, რსფსრ უმაღლესი საბჭოს ერთობლივი საზეიმო კრება, 1972 წლის 21-22 დეკემბერი სიტყვასიტყვით. მოხსენება, მ., 1973 წ.
1922 წლის 30 დეკემბერს გაიმართა რსფსრ სრულუფლებიანთა ყრილობა. უკრაინა, ბელორუსია და ამიერკავკასიის ფედერაცია (სსრკ საბჭოთა კავშირის I კონგრესი). მის მუშაობაში მონაწილეობა მიიღო 2215 დელეგატმა, მათ შორის 1727 რსფსრ-დან, 364 უკრაინის სსრ-დან, 91 TSFSR-დან და 33 BSSR-დან, კონგრესის საპატიო თავმჯდომარედ აირჩიეს ლენინი. მოხსენება სსრკ-ს შექმნის შესახებ გააკეთა ი.ვ. სტალინი. მან გამოაცხადა დეკლარაცია და ხელშეკრულება სსრკ-ს შექმნის შესახებ.
ყრილობამ აირჩია ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი (ცესკო), რომელიც შედგებოდა 371 ადამიანისგან - ყველა გაერთიანებული რესპუბლიკის წარმომადგენელი. მას ხელმძღვანელობდა 4 თავმჯდომარე - შს. კალინინი (რსფსრ), გ.ი. პეტროვსკი (უკრაინის სსრ), ნ.ნ. ნარიმანოვი (ZSFSR), ა.გ. ჩერვიაკოვი (BSSR).
სსრკ-ს პირველი მთავრობა და კონსტიტუცია.
სსრკ-ს ჩამოყალიბების ბოლო ეტაპი იყო კონსტიტუციის შემუშავება. 1923 წლის იანვარში საკავშირო რესპუბლიკებში შეიქმნა საკონსტიტუციო კომისიები, ხოლო 1923 წლის აპრილში შეიქმნა ერთიანი (გაფართოებული) საკონსტიტუციო კომისია ყველა საკავშირო რესპუბლიკის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის წარმომადგენლებისგან, რომელსაც თავმჯდომარეობდა მ.ი. კალინინი.
ივნისის ბოლოს - ივლისის დასაწყისში -1923 კონსტიტუციის პროექტი განიხილეს და დაამტკიცეს რესპუბლიკების ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტები, 6 ივლისს იგი დაამტკიცა სსრკ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის მე-11 სესიაზე.
1924 წლის იანვარში საკავშირო რესპუბლიკების საბჭოების კონგრესებმა მოახდინეს სსრკ კონსტიტუციის რატიფიცირება. 1924 წლის 31 იანვარს სსრკ საბჭოთა კავშირის II ყრილობამ საბოლოოდ დაამტკიცა.
სსრკ-ს კონსტიტუცია გამოაცხადა რესპუბლიკების გაერთიანების ნებაყოფლობითობა, მათი თანასწორობა, სსრკ-დან გამოყოფის თავისუფლება, აგრეთვე სხვა სახელმწიფოების სსრკ-ში შეერთების უფლება.
საბჭოთა კავშირის საკავშირო კონგრესი გამოცხადდა ძალაუფლების უმაღლეს ორგანოდ, ხოლო კონგრესებს შორის - ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტი, რომელიც შედგებოდა ორი თანაბარი პალატისაგან: საკავშირო საბჭო და ეროვნებათა საბჭო (პირველი აირჩია ყრილობამ წარმომადგენლობიდან. რესპუბლიკები მოსახლეობის პროპორციულად, მეორეში შედიოდა ხუთი წარმომადგენელი თითოეული საკავშირო რესპუბლიკიდან და ავტონომიური რეგიონიდან). უმაღლეს აღმასრულებელ ორგანოდ გამოცხადდა სსრკ სახალხო კომისართა საბჭო. მას ევალებოდა საგარეო საქმეთა, ეროვნული თავდაცვის, საგარეო ვაჭრობის, კომუნიკაციების, ფინანსების და ა.შ. შინაგან საქმეთა, სოფლის მეურნეობის, განათლების, მართლმსაჯულების, სოციალური უზრუნველყოფისა და ჯანდაცვა რჩებოდა საკავშირო რესპუბლიკების იურისდიქციის ქვეშ. (შემდგომში, სსრკ საკავშირო ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის 1923 წლის 12 ნოემბრის ბრძანებულება "საკავშირო მნიშვნელობის და ეროვნული ეკონომიკის უმაღლესი საბჭოების იურისდიქციის ქვეშ მყოფი სამრეწველო საწარმოების მართვის პროცედურის შესახებ" და " რეგულაციები სსრკ უმაღლესი ეკონომიკური საბჭოს შესახებ“ ზღუდავდა საკავშირო რესპუბლიკების უფლებებს სამრეწველო მენეჯმენტის სფეროში მთლიანად კავშირის სასარგებლოდ).
სსრკ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის სხდომაზე აირჩიეს პირველი ფედერალური მთავრობა - სსრკ სახალხო კომისართა საბჭო, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ლენინი. მთავრობაში შედიოდნენ აგრეთვე: სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილეები ლ.ბ. კამენევი, მ.დ. ორახელაშვილი, ა.ი. რიკოვი, ა.დ. ცურიუპა, ვ.ია. ჩუბარი. კომისრები:
საგარეო საქმეთა - გ.ვ. ჩიჩერინი;
სამხედრო და საზღვაო საკითხებზე - ლ.დ. ტროცკი;
საგარეო ვაჭრობა - ლ.ბ. კრასინი;
კომუნიკაციის გზები - ფ.ე. ძერჟინსკი;
ფოსტა და ტელეგრაფი - ი.ნ სმირნოვი;
RCT - V.V. კუიბიშევი;
შრომა - ვ.ვ. შმიდტი;
საკვები - NP ბრიუხანოვი;
ფინანსები - გ.ია. სოკოლნიკოვი.